Tokat’ın Erbaa ilçesine özgü Erbaa Narince Bağ Yaprağı’nı benzer salamuralık yapraklardan ayıran temel unsur yalnızca Narince üzüm çeşidinden elde edilmesi değil, ürünün özelliklerinin doğrudan Erbaa’nın coğrafi koşullarıyla bağlantılı olması. Türk Patent ve Marka Kurumunun kayıtlarına göre ürün, 5 Aralık 2017’de 258 tescil numarasıyla menşe adı olarak tescil edildi.
Menşe adı ne anlama geliyor?
Erbaa Narince Bağ Yaprağı’nın menşe adıyla korunması, ürünün esas niteliklerinin belirlenen coğrafi alanın doğal ve beşerî özelliklerinden kaynaklandığını gösteriyor. Tescilde coğrafi sınır, Erbaa ilçesinde bağcılık yapılan ilçe merkezi ve köyler olarak tanımlanıyor.
Menşe adı korumasında ürünün üretim, işleme ve diğer temel aşamalarının belirlenen coğrafi alan içinde gerçekleştirilmesi gerekiyor. Bu yönüyle Erbaa Narince Bağ Yaprağı’nın kimliği, yalnızca üretim tekniğine değil yetiştiği çevreye de doğrudan bağlı.
Erbaa Narince Bağ Yaprağı hangi asmadan elde ediliyor?
Coğrafi işaret siciline göre ürün, Narince üzüm çeşidine ait asmalardan elde edilen salamuralık yaprak olarak tanımlanıyor. Narince çeşidinin yaprakları, Erbaa’nın iklim ve toprak koşullarıyla birlikte ürünün ayırt edici yapısının temelini oluşturuyor.
Resmî sicilde Erbaa’nın düşük rakımı, uzun vejetasyon dönemi, ılıman iklimi ve tınlı toprak yapısı önemli yetişme koşulları arasında sıralanıyor. Bu şartların asmaların gelişim dönemini ve yaprak üretimini etkilediği belirtiliyor.
Yaprağın kısa sürede pişmesi ayırt edici özelliklerden biri
TÜRKPATENT sicilinde Erbaa Narince Bağ Yaprağı’nın fiziksel ve kimyasal özelliklerinin yanı sıra kısa sürede pişme niteliği de ayırt edici unsurlar arasında gösteriliyor.
Ancak bu özellik, farklı bölgelerde üretilen bütün salamuralık yapraklarla yapılmış karşılaştırmalı bir bilimsel sıralama anlamına gelmiyor. Bu nedenle ürünü “Türkiye’nin en hızlı pişen yaprağı” gibi üstünlük bildiren ifadelerle tanımlamak yerine, kısa pişme özelliğinin coğrafi işaret sicilinde kayıtlı bir nitelik olduğu belirtilmeli.
Erbaa neden yaprak üretiminde öne çıkıyor?
Coğrafi işaret belgesinde Erbaa’nın Tokat bölgesindeki salamuralık asma yaprağı üretiminde öne çıkan merkezlerden biri olduğu belirtiliyor. Bölgenin düşük rakımı ve uzun vejetasyon dönemi, asmalarda daha erken uyanma ve daha uzun süre yaprak alınabilmesiyle ilişkilendiriliyor.
Bununla birlikte hasadın her yıl hangi tarihte başlayıp biteceği hava ve iklim koşullarına göre değişebileceği için kesin bir yıllık takvim vermek doğru değil.
2017’de menşe adıyla tescil edildi
Erbaa Narince Bağ Yaprağı için coğrafi işaret başvurusu 23 Haziran 2016’da Erbaa Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yapıldı. Ürün, 5 Aralık 2017’de menşe adı olarak tescil edildi.
TÜRKPATENT’in Erbaa’da gerçekleştirdiği “Coğrafi İşaretlere Değer Katanlar” programında da Erbaa Narince Bağ Yaprağı ilçenin tescilli ürünlerinden biri olarak öne çıkarıldı. Tescil şartlarına uygun üretim yaptığı belirlenen bazı üreticilere teşekkür belgeleri verildi.
Resmî tanım birlikte değerlendirildiğinde Erbaa Narince Bağ Yaprağı’nın ayırt edici kimliği; Narince üzüm çeşidi, Erbaa’nın mikrokliması ve toprak özellikleri, salamuralık kullanıma uygun yaprak yapısı, kısa pişme niteliği ve üretim süreçlerinin coğrafi alanla olan sıkı bağlantısından oluşuyor.
