Tokat’ın Pazar ve Turhal ilçeleri sınırlarında bulunan Kaz Gölü, yıl boyunca görülebilen 108 kuş türüyle kentin en önemli doğa ve kuş gözlem alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Tokat Valiliği ve Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarına göre Kaz Gölü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası toplam 1170 hektarlık koruma alanına sahip.
Göl alanı resmî kaynaklarda 73 hektar kuru ve 201 hektar sulu bölüm olmak üzere toplam 274 hektar olarak veriliyor. Alan, 2006 yılında Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ilan edilerek koruma statüsüne alındı.
Kaz Gölü’nde kaç kuş türü yaşıyor?
Kültür Portalı’nın güncel fauna gözlemciliği kaydına göre Kaz Gölü’nde yıl içindeki dönemlere bağlı olarak toplam 108 kuş türü görülebiliyor. Bu sayı, aynı anda bölgede bulunan tür sayısını değil, yıl boyunca gözlenen toplam çeşitliliği ifade ediyor.
Saksağan, kara leylek, ak leylek, angıt, alaca balıkçıl, gri balıkçıl, büyük beyaz balıkçıl, sutavuğu, sakarmeke, elmabaş, batağan, saz bülbülü, ördek ve kaz türleri gölde görülen kuşlar arasında sayılıyor.
Kuş göçleri ne zaman başlıyor?
İlkbahar göçü mart ayında başlıyor ve mayıs ayının ilk günlerine kadar devam ediyor. Resmî kayıtlarda erken gelen türlerin yavrularının nisan sonu ile mayıs ortasında görülmeye başladığı, ilk geri dönüş hareketlerinin ise temmuz başında başladığı belirtiliyor.
Kışı Kaz Gölü’nde geçiren türler ise genellikle eylül ve ekim aylarında bölgeye geliyor. Bu kuşların ilkbaharda yeniden kuzeye yöneldiği aktarılıyor. Göç tarihlerinin iklim ve mevsim koşullarına bağlı olarak yıldan yıla değişebileceği de göz önünde bulundurulmalı.
Kaz Gölü kuş gözlemcileri için neden önemli?
Gölün farklı dönemlerde hem yerli hem de göçmen türleri barındırması, kuş gözlemcileri ve doğa fotoğrafçıları için yılın farklı zamanlarında değişen bir gözlem ortamı oluşturuyor. Özellikle mart-mayıs ile eylül-ekim dönemleri tür hareketliliğinin arttığı zamanlar olarak öne çıkıyor.
Pazar Kaymakamlığı kayıtlarına göre Kaz Gölü Kuş Cenneti Projesi kapsamında bölgede bir ziyaretçi evi ve iki kuş gözetleme kulesi bulunuyor. Bu yapılar, ziyaretçilerin sulak alanı ve kuşları daha kontrollü biçimde gözlemleyebilmesine imkân sağlıyor.
Kaz Gölü Tokat’a ne kadar uzaklıkta?
Kaz Gölü, Tokat şehir merkezine yaklaşık 39 kilometre mesafede bulunuyor. Resmî kaynaklarda gölün Turhal’a 19 kilometre, Pazar’a 11 kilometre ve Zile’ye 23 kilometre uzaklıkta olduğu belirtiliyor.
Alan yaklaşık 535 metre rakımda yer alıyor. Sulak alan yapısı, sazlıkları ve çevresindeki doğal doku sayesinde yalnızca kuş gözlemciliği değil, doğa gezileri ve fotoğrafçılık açısından da dikkat çekiyor.
Koruma alanı ne zaman ilan edildi?
Kaz Gölü, 13 Eylül 2006 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ilan edildi ve karar 5 Ekim 2006 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Böylece bölgedeki kuş varlığı ve sulak alan ekosistemi için resmî koruma çerçevesi oluşturuldu.
Bugün gölü kaç kişinin ziyaret ettiğine veya türlerin güncel popülasyon büyüklüklerine ilişkin yeni tarihli ayrıntılı resmî istatistik bulunmuyor. Buna karşın 108 kuş türüne kadar ulaşan çeşitlilik, göç takvimi ve gözlem altyapısı Kaz Gölü’nün Tokat’ın önemli doğa rotalarından biri olmasını sürdürüyor.
