Tokat’ın Niksar ilçesinde yaşayan 85 yaşındaki Kemal İpekçi, yaklaşık 60 yıldır süpürge otunu tamamen el emeğiyle işleyerek geleneksel süpürgeler üretiyor. Yaklaşık 25 yaşında ustalarının yanında öğrendiği mesleği sürdüren İpekçi’nin en büyük kaygısı ise işi kendisinden sonra devam ettirecek bir çırağın bulunmaması.
Kemal İpekçi ot süpürgesini nasıl yapıyor?
Temmuz 2026’da yayımlanan yerel haberlerde İpekçi’nin Niksar’daki evinin yanında bulunan küçük atölyesinde geleneksel yöntemlerle çalıştığı aktarılıyor. Süpürge yapımında kullanılan otların dalları tek tek ayrılıyor, düzenleniyor ve daha sonra bağlanarak kullanıma hazır hale getiriliyor.
İpekçi’nin aktardığına göre bir süpürgenin hazırlanması yaklaşık bir saat sürüyor. Üretim sürecinde makine yerine el emeğinin öne çıktığını belirten İpekçi, yıllardır aynı yöntemi sürdürdüğünü ifade ediyor.
Günde kaç süpürge üretiyor?
İpekçi, daha genç olduğu dönemlerde günde yaklaşık 30 süpürge hazırlayabildiğini, yaşının ilerlemesiyle birlikte bu sayının bugün en fazla 10 civarına düştüğünü söylüyor.
Kaynaklarda Temmuz 2026 itibarıyla bir süpürgenin toptan satış fiyatının yaklaşık 200 lira olduğu bilgisi yer alıyor. Ancak bu rakamların ortak bir haber akışından türemiş olabileceği dikkate alınarak güncel ve genel piyasa fiyatı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Doğal süpürgelere talep devam ediyor mu?
İpekçi’ye göre elektrikli temizlik araçlarının yaygınlaşmasıyla geleneksel ot süpürgelerine talep geçmiş yıllara kıyasla azaldı. Buna rağmen özellikle köylerde, bahçeli evlerde, kapı önü ve ev içi temizlikte doğal süpürgelerin kullanılmaya devam ettiğini belirtiyor.
Bu değerlendirme İpekçi’nin kendi mesleki gözlemine dayanıyor. Niksar veya Tokat genelindeki ot süpürgesi satışlarına ilişkin güncel resmî bir pazar verisi bulunmuyor.
Mesleğin geleceği neden İpekçi’yi endişelendiriyor?
İpekçi’nin en büyük kaygısı yanında çalışacak ve mesleği öğrenerek devam ettirecek bir çırağın bulunmaması. Gençlerin bu tür el sanatlarına yönelmediğini söyleyen İpekçi, kendilerinden sonra ot süpürgeciliğinin sona erebileceğinden endişe ediyor.
Bununla birlikte Niksar’da bu işi sürdüren toplam usta sayısına veya zanaatın resmî olarak kaybolma tehlikesindeki kültürel miras kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediğine ilişkin doğrulanmış bir envanter bulunmuyor. İpekçi’nin mesleğin geleceğine ilişkin sözleri kendi deneyimi ve gözlemleri çerçevesinde değerlendirilmeli.
