Türkiye'de peynir üretimi ve satışına ilişkin kurallar değişti. Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 10 Kasım 2026 Salı tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle belirli peynirlerde en az dört ay olgunlaştırma şartı getirilirken ürün içerikleri, etiketler ve satış koşulları yeniden düzenlendi.
2026/24 numaralı tebliğ, 2015/6 sayılı önceki düzenlemenin yerini aldı. Türkiye genelindeki peynir üreticileri ve satıcılarını ilgilendiren kurallar için mevcut işletmelere 30 Nisan 2027 tarihine kadar uyum süresi tanındı.
Hangi peynirlerde dört ay olgunlaştırma zorunlu oldu?
Çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanmış sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirler, en az dört ay olgunlaştırılmadan piyasaya sunulamayacak.
Olgunlaştırma işleminin uygun koşullarda gerçekleştirilmesi gerekiyor. Bu hüküm bütün peynir çeşitlerini kapsamıyor. Dolayısıyla her peynirin satıştan önce dört ay bekletilmesi gerektiği yönündeki değerlendirmeler düzenlemenin kapsamını doğru yansıtmıyor.
Yeni tebliğ, olgunlaştırılmış peynirlerin etiketlerinde üretim tarihinin ve olgunlaştırma süresinin belirtilmesini de öngörüyor.
Peynir etiketlerinde hangi ifadeler kullanılamayacak?
Yeni düzenlemeyle peynir etiketlerinde köy peyniri, geleneksel peynir, doğal peynir ve çiftlik peyniri gibi nitelemelerin kullanımına izin verilmeyecek.
Eritme peynirlerinin kaşar, tulum, çeçil, dil ve örgü gibi geleneksel veya yöresel peynir çeşitlerini çağrıştırarak tüketiciyi yanıltacak biçimde pazarlanması da yasaklandı.
Eritme peynirinin gerçek ürün adının ambalajın temel görüş alanında genel olarak en az üç milimetre yüksekliğinde karakterlerle yazılması gerekecek. En geniş yüzeyi seksen santimetrekareden küçük ambalajlar için bir buçuk milimetrelik istisna uygulanacak.
Farklı hayvan türlerinden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla hazırlanan peynirlerde ise kullanılan süt türleri, miktarlarına göre sıralanarak etikette belirtilecek.
Eritme peynirinin dökme satışı yasaklandı
Yeni Peynir Tebliği kapsamında eritme peynirlerinin dökme satışı kaldırıldı. Düzenleme, eritme peynirlerinin diğer peynir çeşitleriyle karıştırılmasını önlemeye yönelik etiketleme hükümleri de içeriyor.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın 10 Kasım'da kamuoyuna yansıyan açıklamasında, tüketiciyi yanıltabilecek etiket uygulamalarının önlenmesi ve geleneksel peynir çeşitlerinin korunması hedefleri öne çıktı.
Çeşnili peynirlerde yeni içerik sınırları
Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı en fazla yüzde 6, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15 olarak belirlendi.
Peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin, jelatinin, soya ürünlerinin ve süt yağı dışındaki yağların kullanımı yasaklandı. Çeşnili taze peynirlerde stabilizör amacıyla nişasta kullanılmasına ise belirli koşullarda sınırlı istisna getirildi.
Ayrıca en az 120 gün olgunlaştırılmış kaşar peynirlerinin etiketlerinde eski ifadesinin kullanılmasına izin verildi.
Peynirler kaç derecede saklanacak?
Yeni kurallara göre peynirlerin ve telemelerin muhafaza, taşıma ve satış aşamalarında sıcaklığın 10 derecenin altında tutulması gerekiyor.
Bu hüküm, ürünlerin üretim sonrasındaki depolama ve satış süreçlerini de kapsıyor. Böylece düzenleme yalnızca peynirin içeriğiyle sınırlı kalmayıp muhafaza ve satış koşullarını da belirliyor.
Yeni Peynir Tebliği için son uyum tarihi ne zaman?
Yeni tebliğ 10 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi ancak mevcut gıda işletmelerine 30 Nisan 2027'ye kadar uyum süresi verildi.
Bu tarihten önce piyasaya sunulan ürünlere ilişkin satış koşulları ise tebliğdeki geçiş hükümlerine göre değerlendirilecek. Dolayısıyla yeni düzenlemenin yayımlanması, mevcut ürünlerin tamamının aynı gün satıştan kaldırılması anlamına gelmiyor.
Türkiye genelinde geçerli olan düzenleme, Tokat'taki peynir üreticilerini ve satıcılarını da ilgilendiriyor. Bununla birlikte yeni kuralların Tokat'taki peynir fiyatlarını veya işletmelerin üretim maliyetlerini ne ölçüde etkileyeceğine ilişkin doğrulanmış bir veri henüz bulunmuyor.