Rahim iç tabakası kanseri olarak bilinen endometrium kanserinin cerrahi tedavisinde yumurtalıkların her hastada alınması zorunlu değil. Avrupa Jinekolojik Onkoloji Derneği (ESGO), Avrupa Radyoterapi ve Onkoloji Derneği (ESTRO) ile Avrupa Patoloji Derneğinin (ESP) 2025 yılında güncellediği klinik rehbere göre menopoz öncesindeki bazı genç ve düşük riskli hastalarda yumurtalıkların korunması değerlendirilebiliyor. Ancak bu seçenek bütün rahim kanserleri için geçerli değil ve karar hastalığın özelliklerine göre veriliyor.
Yumurtalıkların korunmasına ilişkin değerlendirmede hastanın yaşı tek başına yeterli kabul edilmiyor. Kanserin evresi, moleküler risk sınıflandırması, kalıtsal yatkınlık ve yumurtalıklara ilişkin bulgular da önem taşıyor.
Rahim kanseri ameliyatında yumurtalıklar mutlaka alınır mı?
Hayır. Endometrium kanserinde yumurtalıkların korunması, belirli koşulları karşılayan seçilmiş hastalarda düşünülebiliyor. ESGO, ESTRO ve ESP'nin 2025 tarihli ortak rehberi, cerrahi yaklaşımın hastanın bireysel kanser riskine göre belirlenmesini öneriyor.
Rahim ve yumurtalıkların alınması, endometrium kanserinde uygulanan cerrahi tedavi yaklaşımları arasında yer alıyor. Bununla birlikte erken evrede tanı alan ve uygun risk özelliklerini taşıyan bazı hastalarda farklı bir cerrahi plan değerlendirilebiliyor.
Bu yaklaşımın yalnızca endometrium kanserinin belirli alt grupları için tanımlandığı, bütün rahim kanseri türlerine genellenemeyeceği vurgulanıyor.
Yumurtalıkların korunması hangi hastalarda değerlendirilebilir?
2025 rehberine göre menopoz öncesindeki 45 yaşından küçük, FIGO 2023 sınıflamasında IA1 veya IA2 evresinde bulunan ve düşük tekrarlama riski taşıyan seçilmiş hastalarda yumurtalıkların korunması düşünülebiliyor.
Ancak yalnızca erken evrede olmak veya 45 yaşından küçük olmak yeterli değil. Tümörün özellikleri, moleküler sınıflandırması ve hastanın kalıtsal kanser riski birlikte değerlendiriliyor.
Rehber, yumurtalıkların korunmasına karar verilen uygun hastalarda her iki fallop tüpünün alınmasını da öneriyor. Bu nedenle yumurtalık koruyucu cerrahi, bütün üreme organlarının olduğu gibi bırakılması anlamına gelmiyor.
Genetik yatkınlık varsa yumurtalıklar korunabilir mi?
Kalıtsal yumurtalık kanseri riski bulunan hastalarda yumurtalıkların korunması önerilmiyor. Klinik değerlendirmede ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü bulunması da dikkate alınıyor.
Bu ayrım, aynı yaş grubundaki iki hastaya neden farklı cerrahi yaklaşımlar önerilebileceğini açıklıyor. Tedavi seçimi yalnızca yaş ve menopoz durumuna değil, hastalığın biyolojik özelliklerine de dayanıyor.
Ameliyat her hasta için uygun mu?
Endometrium kanserinin tedavisinde cerrahi önemli bir seçenek olsa da her hastanın sağlık durumu ve hastalığının özellikleri aynı değil. Tedavi planı oluşturulurken kanserin evresi ve genel sağlık durumu değerlendiriliyor.
Uluslararası klinik rehberler, uygun hastalarda cerrahi dışındaki tedavi seçeneklerinin de değerlendirilmesine olanak tanıyor. Bu seçeneklerin hangi sırayla veya hangi hastada uygulanacağı bireysel klinik bulgulara göre belirleniyor.
Ameliyat sonrasında ek tedavi gerekip gerekmediği nasıl belirlenir?
Ameliyat sonrası tedavi kararında tümörün patolojik özellikleri, hastalığın yayılımı ve risk sınıflandırması önem taşıyor. Bu bulgular, hastanın ek tedaviye ihtiyaç duyup duymadığının değerlendirilmesinde kullanılıyor.
ESGO, ESTRO ve ESP'nin 2025 güncellemesi, endometrium kanserinin yönetiminde moleküler sınıflandırma ve bireysel risk değerlendirmesini öne çıkarıyor.
Yumurtalıkların korunması konusunda verilen öneriler, her hastaya uygulanabilecek genel bir kural değil. Cerrahi karar, hastanın tanısı ve kişisel riskleri doğrultusunda jinekolojik onkoloji ekibi tarafından belirleniyor.