Tokat’ın Reşadiye ilçesi ile Ordu sınırı arasında yer alan Selemen Yaylası’nda, ilkbahardan ilk karın düştüğü döneme kadar her cuma kurulan geleneksel pazar yaklaşık beş asırlık bir kültürü yaşatıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı ile Orta Karadeniz Kalkınma Ajansının kayıtlarına göre pazarda geçmişten gelen değiş-tokuş usulü bugün de görülebiliyor.
Yaklaşık 1700 metre rakımdaki yayla, yalnızca doğal yapısıyla değil, Tokat ve çevre illeri buluşturan cuma pazarıyla da bölgenin sosyal hafızasında önemli bir yere sahip. Pazara Tokat’ın yanı sıra Ordu, Samsun, Giresun ve Sivas çevresindeki ilçe ve köylerden insanların ürün getirdiği belirtiliyor.
Selemen Yaylası cuma pazarı ne zaman kuruluyor?
Resmî turizm kayıtlarına göre Selemen Yaylası’nda pazar, ilkbahardan başlayarak ilk karın düştüğü döneme kadar her cuma kuruluyor. Yaylaya gelenler tarımsal ürünler, yöresel ihtiyaçlar ve çeşitli mallar üzerinden alışveriş yapıyor.
Pazarın haftalık kurulma düzeni, yaylanın yalnızca bir gezi noktası değil, çevre ilçe ve köyler arasında ekonomik ve sosyal buluşma alanı olmasını da sağlıyor. Güncel resmî kaynaklarda haftalık ziyaretçi veya esnaf sayısı açıklanmış değil.
Takas geleneği gerçekten devam ediyor mu?
Kültür Portalı geçmişte alışverişin değiş-tokuş yöntemiyle yapıldığını aktarırken, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansının Tokat doğa turizmi broşüründe pazarda değiş-tokuş usulünün kullanıldığı açıkça belirtiliyor. Bu durum Selemen’i günümüzde para dışı alışveriş biçiminin izlerinin görülebildiği nadir yayla pazarlarından biri haline getiriyor.
Ancak takasın bugün ne ölçüde yaygın olduğu, hangi ürünlerde daha sık kullanıldığı veya toplam alışveriş içindeki payı konusunda güncel bir saha araştırması ya da resmî istatistik bulunmuyor. Bu nedenle gelenek sürüyor denilebilir ancak yaygınlığına ilişkin kesin oran vermek mümkün değil.
Selemen Yaylası’nın tarihi nereye dayanıyor?
Kültür Portalı, Yavuz Sultan Selim’in 1514’te Çaldıran Seferi sırasında ordusuyla Selemen Yaylası’nda konakladığını ve burada cuma namazı kıldığını aktarıyor. Aynı kaynak, pazar geleneğini de bu tarihsel anlatıyla ilişkilendiriyor.
Yaylanın adının Yavuz Sultan Selim’e atfen yaşadığı yönündeki bilgi de resmî turizm kayıtlarında bulunuyor. Bununla birlikte pazarın ilk kez onun emriyle kurulduğuna veya yaklaşık üç ay konaklandığına ilişkin ayrıntılar için araştırma sırasında ayrı bir Osmanlı arşiv belgesine ulaşılamadı.
Selemen Yaylası nerede ve rakımı kaç?
Selemen Yaylası, Tokat’ın Reşadiye ilçesi ile Ordu sınırı arasında ve yaklaşık 1700 metre rakımda bulunuyor. Resmî turizm kaynaklarında Tokat şehir merkezine uzaklığı yaklaşık 91 kilometre olarak veriliyor.
Yüksek rakımı, açık yayla dokusu ve çevre illerden gelen ziyaretçileriyle Selemen, yaz ve sonbahar döneminde hem doğa hem de kültür rotası olarak öne çıkıyor. Cuma pazarı ise bu ziyaretin en ayırt edici parçalarından biri olmayı sürdürüyor.
Neden hâlâ ilgi görüyor?
Selemen Yaylası’nın pazarı, alışverişin ötesinde farklı şehir ve köylerden insanları aynı gün ve aynı yerde buluşturan yaşayan bir gelenek olarak önem taşıyor. Yaklaşık beş asırlık geçmişe dayandırılan bu yapı, bölgede ticaret, dayanışma ve kültürel aktarımın birlikte sürdüğü bir buluşma biçimi olarak öne çıkıyor.
