Tokat'ın tarımsal simgelerinden biri haline gelen Narince asma yaprağının geleceğini korumaya yönelik önemli bir bilimsel çalışma yürütülüyor.
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi, hastalıklara karşı daha dayanıklı Narince asma türlerinin geliştirilmesi amacıyla ıslah çalışmalarını sürdürüyor.
TOGÜ Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Adem Yağcı, Narince'nin Türkiye'de salamura yaprak üretiminde kullanılan önemli asma çeşitlerinden biri olduğunu belirterek, Tokat'taki bağlardan elde edilen materyaller üzerinde çalışmalar yaptıklarını açıkladı.
Tokat’ın farklı bölgelerindeki bağlar inceleniyor
Çalışmanın önemli taraflarından biri araştırmanın tek bir bağ üzerinde yürütülmemesi.
TOGÜ ekibi Tokat'ın farklı bölgelerinde yetiştirilen Narince asmalarını inceleyerek hastalıklara karşı dayanıklılık gösteren örnekleri belirlemeye çalışıyor.
Amaç mevcut Narince çeşidinin karakteristik özelliklerini korurken hastalıklara karşı daha güçlü bitkiler elde etmek.
Prof. Dr. Adem Yağcı, Narince asma yaprağının Tokat açısından hem üretim hem de ekonomik değer taşıdığına dikkat çekti.
Hedef hastalıklara dayanıklı Narince
Bağcılıkta hastalıklar üreticinin karşılaştığı önemli sorunlardan biri.
Asma hastalıkları ürün miktarının ve kalitesinin düşmesine neden olabildiği gibi üreticinin ilaçlama ve bakım maliyetlerini de artırabiliyor.
TOGÜ'nün yürüttüğü ıslah çalışmasının temel hedefi de bu noktada ortaya çıkıyor.
Araştırmacılar Narince'nin hastalıklara karşı daha dayanıklı örneklerini belirleyerek yeni bir çeşit geliştirmeyi amaçlıyor.
Bu çalışma başarılı olduğunda üreticilerin daha dayanıklı asma materyaline ulaşabilmesi açısından önemli bir bilimsel altyapı oluşturabilir.
Ancak çalışma halen araştırma aşamasında olduğu için “yeni Narince çeşidi üreticilere dağıtılmaya başladı” şeklinde bir sonuç çıkarmak henüz doğru değil.
Narince yalnızca üzüm için yetiştirilmiyor
Tokat'ta Narince denildiğinde üzüm kadar asma yaprağı da öne çıkıyor.
Narince yaprağının ince yapısı, damarlanma özellikleri ve salamuraya uygunluğu nedeniyle özellikle yaprak üretiminde tercih edildiği biliniyor.
Prof. Dr. Yağcı da Narince'nin Türkiye'de salamura yaprak üretiminde kullanılan çeşitlerden biri olduğuna dikkat çekiyor.
Tokat'ta bağcılık yapan birçok üretici açısından yaprak hasadı üzümden önce başlayan ayrı bir gelir kalemi oluşturuyor.
Bu nedenle Narince üzerinde gerçekleştirilecek genetik ve tarımsal iyileştirmeler yalnızca bağcılığı değil, salamura yaprak üretimini de ilgilendiriyor.
Araştırmacılar tek tek örnek topluyor
Islah çalışmalarında öncelikle mevcut Narince popülasyonu içerisindeki farklılıkların belirlenmesi gerekiyor.
TOGÜ araştırmacıları bu kapsamda Tokat'ın farklı bölgelerinde yetiştirilen Narince asmalarından materyal topluyor.
Toplanan örneklerin özellikleri incelenerek hastalık dayanımı ve tarımsal özellikleri açısından öne çıkan bitkiler belirlenmeye çalışılıyor.
Bu süreç kısa sürede sonuçlanan basit bir çalışma değil.
Bitkinin farklı dönemlerdeki gelişimi, ürün özellikleri ve hastalıklara verdiği tepkinin gözlemlenmesi gerekiyor.
Dolayısıyla yeni bir asma çeşidinin ortaya çıkarılması uzun süreli araştırma gerektirebiliyor.
Tokat’ın yerel genetik kaynağı korunacak
Çalışmanın bir başka önemli yönü ise Narince'nin mevcut özelliklerinin korunması.
Yeni bir tür geliştirilirken yalnızca hastalıklara dayanıklılık yeterli değil.
Tokat Narince'sini değerli hale getiren yaprak ve üzüm özelliklerinin de mümkün olduğunca korunması gerekiyor.
Bu nedenle ıslah çalışmalarında Tokat'ta uzun yıllardır yetiştirilen asmaların genetik materyali önemli bir kaynak oluşturuyor.
TOGÜ'nün çalışması da bölgedeki mevcut Narince bağlarından elde edilen materyaller üzerinden ilerliyor.
Üreticinin ilaçlama yükünü azaltabilir
Hastalıklara daha dayanıklı bir Narince çeşidinin geliştirilmesi halinde bunun uzun vadede üretici açısından farklı avantajları olabilir.
Dayanıklı bitkilerde hastalıklarla mücadele ihtiyacının azalması:
ilaçlama maliyetlerinin düşürülmesi,
işçilik ihtiyacının azaltılması
ve
ürün kayıplarının sınırlandırılması
açısından fayda sağlayabilir.
Ancak bunlar araştırmanın başarılı şekilde tamamlanması ve geliştirilecek çeşidin saha performansının doğrulanması halinde ortaya çıkabilecek potansiyel sonuçlar.
Mevcut açıklamada üreticiye dağıtım takvimi veya yeni çeşidin ticarileştirilmesine ilişkin bir tarih verilmiş değil.
Üniversite ile Tokat tarımı buluşuyor
Çalışma aynı zamanda Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinin bulunduğu bölgenin tarımsal ürünleri üzerinde doğrudan araştırma yapmasının örneklerinden biri.
Üniversitenin Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi, bilimsel çalışmaları Tokat'taki üretim sahalarıyla birlikte yürütüyor.
Narince üzerindeki ıslah çalışması da laboratuvar ile bağ alanlarını bir araya getiren uzun vadeli bir araştırma niteliği taşıyor.
Bu durum araştırmanın sonuçlarının ilerleyen aşamalarda doğrudan Tokat'taki üreticilere aktarılabilmesi açısından önem taşıyor.
Narince’nin geleceği için uzun vadeli çalışma
TOGÜ'nün yürüttüğü proje henüz tamamlanmış bir ürün veya piyasaya sunulmuş yeni çeşit anlamına gelmiyor.
Araştırmanın amacı mevcut Narince popülasyonu içerisinden uygun özelliklere sahip materyalleri belirlemek ve hastalıklara daha dayanıklı Narince geliştirmek.
Dolayısıyla bundan sonraki süreçte seçilen bitkilerin performansı, hastalıklara dayanıklılığı ve yaprak özellikleri üzerinde çalışmaların devam etmesi bekleniyor.
Araştırmanın başarılı sonuçlanması halinde Tokat'ın en önemli tarımsal değerlerinden biri olan Narince'nin gelecek yıllardaki üretiminin korunmasına bilimsel katkı sağlanabilir.
