Tokat Telli Zurna, Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalında Türkiye’nin yapımı en zor zurnalarından biri olarak tanımlanıyor ve atadan kalma yöntemlerle üretildiği belirtiliyor. Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü arşivine dayanan kayıt, çalgıyı Tokat’a özgü seyahat hatıraları ve geleneksel el sanatı ürünleri arasında gösteriyor. Ancak yapımın neden özellikle zor olduğu, hangi teknik aşamaların güçlük yarattığı veya üretimin ne kadar sürdüğü resmî kaynakta açıklanmıyor.
Tokat Telli Zurna’yı diğer zurnalardan ayıran ne?
Resmî kayıtta öne çıkan iki özellik, Telli Zurna’nın yapımının güç olması ve atadan kalma yöntemlerle imal edilmesi. Kültür Portalı ürünü Türkiye’nin yapımı en zor zurnalarından biri olarak tanımlıyor.
Bununla birlikte kullanılan ağaç türü, zurnadaki telin yapısal ya da akustik işlevi, ölçüleri, delik düzeni veya akort sistemi gibi teknik ayrıntılar açıklanmış değil. Bu nedenle çalgının farklılığını kaynakta bulunmayan teknik özelliklerle açıklamak doğru olmaz.
Tokat Telli Zurna nasıl yapılıyor?
Kültür Portalı, üretimin atadan kalma yöntemlerle sürdürüldüğünü belirtiyor ancak yapım aşamalarını adım adım vermiyor. Kesim, oyma, delik açma, tel uygulaması, kurutma veya ses ayarı gibi olası üretim işlemlerinin hangi sırayla ve hangi teknikle yapıldığına ilişkin doğrulanmış ayrıntılı bir resmî tarif bulunmuyor.
Aynı nedenle bir Telli Zurna’nın kaç günde tamamlandığı, hangi el aletlerinin kullanıldığı ve üretimin kaç aşamadan oluştuğu da kesin olarak söylenemiyor.
Tokat’ta zurna yapımcılığı bugün sürüyor mu?
Tokat Belediyesinin 2026 tarihli Yaşayan Miras Şöleni duyurularında kaval ve zurna yapımı geleneksel sanat dalları arasında yer aldı. Sulusokak’ta düzenlenen programlarda çalgı yapımıyla uğraşan usta temsilcilerin eserlerini tanıttığı bildirildi.
Belediyenin daha önceki Yaşayan Miras Festivali duyurusunda Yaşar Güç de Tokatlı kaval ve zurna yapımcısı ve Yaşayan İnsan Hazinesi olarak tanıtıldı. Ancak erişilen kaynaklarda Yaşar Güç’ün özellikle Tokat Telli Zurna modelini ürettiği açıkça belirtilmediği için bu iki bilgi doğrudan birbirine bağlanmamalı.
Telli Zurna Tokat’ta ne olarak değerlendiriliyor?
Kültür Portalında Tokat Telli Zurna, “Hediyelik Eşya” türünde ve Tokat’ın seyahat hatıraları arasında kayıtlı. Bu kayıt, çalgının yalnızca müzikte kullanılan bir araç değil, aynı zamanda kentin el sanatı ve kültürel hafızasıyla ilişkilendirilen yerel bir ürün olduğunu gösteriyor.
Kültür Portalındaki Telli Zurna sayfası 26 Aralık 2014’te sisteme eklendi ve 11 Nisan 2018’de güncellendi. Tokat’ın genel Kültür Portalı sayfasında da ürün, seyahat hatıraları başlığı altında ayrıca listeleniyor.
2026’da kaç usta üretiyor, fiyatı ne kadar?
Tokat Telli Zurna’nın 2026 yılı itibarıyla kaç aktif usta tarafından üretildiği, yıllık üretim miktarı ve güncel satış fiyatı konusunda doğrulanmış resmî veri bulunmuyor. Sipariş süresi ve bir zurnanın ortalama yapım zamanı da açıklanmış değil.
Araştırmada Tokat Telli Zurna’nın TÜRKPATENT tarafından tescilli coğrafi işaret olduğuna ilişkin doğrulanmış bir kayıt da bulunamadı. Bu nedenle ürün coğrafi işaretli veya tescilli bir yöresel değer gibi sunulmamalı.
