Tokat üzüm tarhanası nasıl yapılıyor? Narince şırası kurutularak hazırlanıyor

Tokat Üzüm Tarhanası, Narince üzümünden elde edilen şıranın düğü ve pekmez toprağıyla pişirilip kurutulmasıyla hazırlanıyor. Coğrafi işaretli ürün Tokat mutfağında çoğunlukla çorba yerine atıştırmalık olarak tüketiliyor.

Yayınlanma
Tokat üzüm tarhanası nasıl yapılıyor? Narince şırası kurutularak hazırlanıyor

Tokat Üzüm Tarhanası, klasik çorbalık tarhanalardan farklı üretim ve tüketim biçimiyle öne çıkan coğrafi işaretli bir Tokat ürünü. TÜRKPATENT kayıtlarına göre Narince çeşidi beyaz üzümden elde edilen şıra; ince buğday kırması olarak bilinen düğü ve pekmez toprağıyla işleniyor, ardından kurutuluyor. Ürün Tokat mutfak kültüründe çoğunlukla çorba olarak değil, atıştırmalık veya tatlı biçiminde tüketiliyor.

Tokat üzüm tarhanası nasıl yapılıyor?

TÜRKPATENT sicil belgesine göre üretimde Tokat’ta yetişen Narince üzümünün şırası kullanılıyor. Şıraya yörede pekmez toprağı olarak adlandırılan kalsiyum karbonat ekleniyor ve kısa süre kaynatılıyor.

Ardından karışım 6-12 saat dinlendirilerek durultuluyor. Berrak kalan şıra, başlangıç miktarının yaklaşık yarısına düşünceye kadar kaynatılıyor. Daha sonra ince buğday kırması olan düğü eklenerek koyu kıvam elde edilinceye kadar pişirme sürdürülüyor.

Sicil belgesinde 100 litre şıra için 11-12,5 kilogram düğü ile 0,5-1 kilogram pekmez toprağı veya teknik kalsiyum karbonat kullanılması öngörülüyor.

Kurutma süreci kaç gün sürüyor?

Pişen karışım yaklaşık bir gün soğutulduktan sonra kesilerek parçalara ayrılıyor. Parçalar yörede “çığ” adı verilen kurutma tezgâhlarına seriliyor.

Kurutma sıcak havalarda 2-5 gün, serin havalarda ise 6-10 gün sürebiliyor. Sicil belgesi ayrıca ince dövülmüş ceviz içi eklenerek çeşnili üzüm tarhanası hazırlanabildiğini de belirtiyor.

Neden çorbalık tarhanadan farklı?

Tokat Üzüm Tarhanası teknik olarak TÜRKPATENT tarafından tarhana ürün grubunda kayıtlı. Ancak Orta Karadeniz Kalkınma Ajansının kaynaklarında ürünün Tokat mutfak kültüründe çoğunlukla atıştırmalık olarak tüketildiği belirtiliyor.

Bu nedenle “çorba değildir” demek yerine, klasik tarhanalardan farklı olarak tüketim biçiminin atıştırmalık ve tatlı yönünde geliştiğini söylemek daha doğru. OKA’nın 2025 kataloğunda ürünün ceviz ve çayla tüketilebildiği, ayrıca tereyağında hafifçe kızartılarak cevizle tatlı olarak sunulabildiği aktarılıyor.

Tokat Üzüm Tarhanası ne zaman tescil edildi?

Tokat Üzüm Tarhanası, 9 Temmuz 2024 tarihinde 1612 tescil numarasıyla mahreç işareti aldı. Başvuru tarihi 15 Mart 2023 olarak kayda geçti ve tescil Tokat Ticaret ve Sanayi Odası adına yapıldı.

Tokat’ın Dive dokuması 35 parçalık koleksiyonla İstanbul’da podyuma çıktıİçeriği görüntüle →

Coğrafi sınır Tokat ili olarak belirlendi. TÜRKPATENT kaydına göre üretimde kullanılacak Narince üzümünün Tokat’tan temin edilmesi ve tüm üretim aşamalarının Tokat ili sınırları içinde gerçekleştirilmesi gerekiyor.

Üretim nasıl denetleniyor?

Denetim Tokat Ticaret ve Sanayi Odası koordinasyonunda yürütülüyor. Denetim merciinde Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü, Tokat İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Tokat Ticaret ve Sanayi Odasından uzmanlar yer alıyor.

Kontrollerin yılda en az bir kez yapılması öngörülüyor. Ürünün güncel yıllık üretim miktarı, üretici sayısı, satış hacmi ve 2026 yılı perakende fiyatına ilişkin ise erişilen resmî kaynaklarda veri bulunmuyor.

Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.