Tokat'ın 300 yıllık Karayaka kuzusunun sırrı ne? Adını Erbaa'dan alıyor

Tokat'ın Erbaa ilçesindeki Karayaka yerleşiminden adını alan yerli koyun ırkı, kendine özgü et özellikleriyle tanınıyor. Yaklaşık 300 yıllık geçmişe sahip olduğu belirtilen Karayaka kuzu eti, geleneksel mera yetiştiriciliği ve safkan ırk şartıyla 2024 yılında coğrafi işaret aldı.

Yayınlanma
Tokat'ın 300 yıllık Karayaka kuzusunun sırrı ne? Adını Erbaa'dan alıyor

Tokat'ın Erbaa ilçesindeki bir yerleşimin adını taşıyan Karayaka kuzusu, yaklaşık 300 yıllık geçmişiyle bölgenin hayvancılık ve mutfak kültüründe özel bir yere sahip. Türk Patent ve Marka Kurumunun resmî kayıtlarına göre Tokat Karayaka Kuzu Eti'nin ayırt edici özellikleri, safkan Karayaka ırkı ve geleneksel mera yetiştiriciliğiyle bağlantılı. Ürün, 19 Şubat 2024 tarihinde coğrafi işaretle tescillendi.

Karayaka kuzu etini farklı kılan özellikler arasında hayvanların yetiştirildiği meralar, bölgedeki aromatik bitkiler ve ırkın genetik yapısı gösteriliyor. Tescil belgesinde ürünün Osmanlı döneminde saray eti olarak da anıldığı belirtiliyor.

Karayaka kuzusu adını nereden alıyor?

Karayaka koyun ırkı, adını Tokat'ın Erbaa ilçesindeki Karayaka yerleşiminden alıyor. Türk Patent ve Marka Kurumunun 1542 numaralı coğrafi işaret belgesinde ırkın geçmişinin yaklaşık 300 yıl öncesine uzandığı ifade ediliyor.

Karayaka yetiştiriciliği, Tokat'ın geleneksel küçükbaş hayvancılığının bir parçasını oluşturuyor. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinin akademik yayın sisteminde yer alan çalışmada, bu ırkın özellikle Erbaa ve Niksar ilçelerinde yetiştirildiği belirtiliyor.

Tokat Aynalı Çarık nasıl yapılıyor? Deri işçiliğinin 300 yıllık mirasıİçeriği görüntüle →

Resmî tescil belgesinde Karayaka kuzu etinin Osmanlı döneminde saray eti olarak anıldığı bilgisi de bulunuyor. Ancak bu tarihsel anlatının dayandığı özgün Osmanlı kayıtları araştırma kapsamında ayrıca doğrulanmış değil.

Tokat Karayaka kuzu eti neden farklı?

Tokat Karayaka Kuzu Eti'nin ayırt edici özellikleri, safkan Karayaka koyunlarından elde edilmesi, mera yetiştiriciliği ve etin kendine özgü yapısıyla ilişkilendiriliyor.

Tokat'ta tarihî medresede çocuklara sanat atölyesi: İki oturum da dolduİçeriği görüntüle →

Türk Patent ve Marka Kurumunun ürün tanımına göre Karayaka kuzu eti kırmızı ve parlak görünümüyle tanımlanıyor. Kas içindeki yağ dağılımını ifade eden mermerleşme özelliği ve su tutma kapasitesi de tescil belgesinde belirtilen nitelikler arasında bulunuyor.

Coğrafi işaret kapsamındaki üretimde melez hayvanlar yerine safkan Karayaka kuzularının kullanılması gerekiyor. Böylece ürünün yerli koyun ırkıyla bağlantılı özelliklerinin korunması amaçlanıyor.

Etin aromasına hangi bitkiler katkı sağlıyor?

Tokat'ın mera ve yaylalarında bulunan sumak, yabani kekik ve nane gibi aromatik bitkiler, Karayaka kuzu etinin kendine özgü lezzetiyle ilişkilendirilen doğal unsurlar arasında yer alıyor.

Coğrafi işaret belgesinde, hayvanların otlatıldığı alanlardaki bitki çeşitliliğinin ve Karayaka ırkının genetik özelliklerinin etin tat ve aromasına katkı sağladığı belirtiliyor.

7 Kocalı Hürmüz Tokat'ta sahneleniyor: Bilet fiyatları ve oyuncu kadrosuİçeriği görüntüle →

Ancak bu bilgi, bütün hayvanların aynı bitkileri aynı miktarda tükettiği anlamına gelmiyor. Etin özellikleri yalnızca mera bitkilerine değil, tescilli ürün tanımında belirtilen ırk ve yetiştiricilik koşullarına birlikte bağlanıyor.

Karayaka kuzusu nasıl yetiştiriliyor?

Tokat Karayaka Kuzu Eti'nin coğrafi işaret belgesinde hayvanların yetiştirilmesine ilişkin belirli koşullar bulunuyor.

Tescilli üretim yöntemine göre kuzuların doğumdan sonraki ilk yedi gün ağız sütü alması, yaklaşık üç aylıkken sütten kesilmesi ve en geç altı aylıkken kesime gönderilmesi öngörülüyor.

Hayvanların uygun dönemlerde meralardan yararlanması, yetiştiricilik yönteminin önemli aşamalarından birini oluşturuyor. Kesim sonrasında ise karkasların hızla 4 dereceye soğutulması, ürünün tescilli üretim şartları arasında yer alıyor.

Bu kurallar, Karayaka kuzu etinin yalnızca belirli bir hayvan ırkından elde edilmesini değil, üretim sürecinin de tanımlanmış koşullara uygun yürütülmesini amaçlıyor.

Tokat Karayaka Kuzu Eti ne zaman coğrafi işaret aldı?

Tokat Karayaka Kuzu Eti, 19 Şubat 2024 tarihinde 1542 tescil numarasıyla mahreç işareti aldı. Coğrafi işaret başvurusu, Tokat İli Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği tarafından 18 Nisan 2022 tarihinde yapıldı.

Türk Patent ve Marka Kurumunun kayıtlarında ürünün coğrafi sınırı Tokat ili olarak belirlendi. Tescil kapsamında üretimin bu coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmesi gerekiyor.

Ürünün uygunluk denetimlerinin, yetiştirici birliğinin koordinasyonunda Tokat İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesinin katılımıyla oluşturulan denetim mercii tarafından yılda en az bir kez yapılması öngörülüyor.

Tokat'ta 18 Ekim fırtına uyarısı: Rüzgâr yükseklerde 80 kilometreye çıkabilirİçeriği görüntüle →

Karayaka kuzu etinin güncel fiyatı ne kadar?

Tokat Karayaka Kuzu Eti'nin 2026 yılına ait doğrulanmış güncel satış fiyatı bulunmuyor. İncelenen resmî kaynaklarda yıllık tescilli et üretimi ve safkan Karayaka koyunu sayısına ilişkin kesinleşmiş 2026 verileri de yer almıyor.

Hayrettin ile Kaos Night Tokat'a geliyor: Biletler ne kadar, gösteri ne zaman?İçeriği görüntüle →

Türk Patent ve Marka Kurumunun tescil belgesi, ürünün fiyatından çok kökenini, ayırt edici özelliklerini ve üretim koşullarını açıklıyor. Bu nedenle güncel piyasa fiyatı veya üretim miktarı hakkında resmî kayıtlarda bulunmayan bir rakam vermek mümkün değil.

Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.