Tokat mutfağının geleneksel yemeklerinden Erikli Yavan Dolma, adını tarifinde et kullanılmamasından alıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalındaki Tokat tarifine göre ince bulgur ve aşlıkla hazırlanan iç, salamura yapraklara ince ve uzun biçimde sarılıyor; tencereye dizilen dolmaların arasına da kuru erikler yerleştiriliyor.
Erikli Yavan Dolma neden “yavan” deniyor?
Kültür Portalı, bu yemeğin et içermemesi nedeniyle yörede “Yavan Dolma” adıyla anıldığını açıkça belirtiyor. Buradaki “yavan” ifadesi, tarifin etsiz hazırlanmasına işaret ediyor.
Türkiye Turizm Ansiklopedisi'ndeki kayıt da aynı açıklamayı destekliyor ve kuru eriğin yemeği Tokat mutfağında ayırt eden unsurlardan biri olduğunu belirtiyor.
İç harcı nasıl hazırlanıyor?
Resmî tarife göre dolmanın içi 2 su bardağı dolma içi olarak tanımlanan ince bulgur ve aşlık karışımından hazırlanıyor. Bu karışıma kuru soğan, domates-biber salçası, reyhan, karabiber, kırmızıbiber ve tuz ekleniyor.
Salamura yaprakların tuzu çıkarıldıktan sonra hazırlanan iç, yaprakların içine yerleştiriliyor ve zeytinyağlı dolmalarda olduğu gibi ince ve uzun biçimde sarılıyor.
Kuru erik ne zaman ekleniyor?
Kuru erikler, sarılan dolmalar tencereye dizilirken aralarına serpiştiriliyor. Daha sonra tencereye yaklaşık 1 bardak sıcak su ekleniyor.
Resmî kaynakta kullanılan eriğin çeşidi veya neden özellikle kuru erik tercih edildiği açıklanmıyor. Bu nedenle eriğin tarihsel veya teknik işlevi konusunda kesin yorum yapmak mümkün değil.
Üst sosu nasıl hazırlanıyor?
Yemeğin üst sosu için kuru soğan bol yağda kavruluyor ve salça ekleniyor. Hazırlanan bu karışım tenceredeki dolmaların üzerine yayılıyor.
Kültür Portalında ayrıca sıvı yağ eklenmesinin yemeğe parlaklık verdiği belirtiliyor. Tarif daha sonra kısık ateşte pişirme aşamasına geçiyor.
Erikli Yavan Dolma kaç saat pişiyor?
Resmî tarife göre Erikli Yavan Dolma yaklaşık 2 saat kısık ateşte pişiriliyor. Pişirme sırasında tenceredeki su azaldıkça sıcak su ekleniyor.
Tokat Belediyesi de Erikli Yavan Dolma'yı Tokat mutfağının yöresel yemekleri arasında listeliyor. 20 Haziran 2026 tarihli “Dünyanın Tadı – Tokat - 3” programında da yemeğin hazırlanışı gösterildi.
Yemeğin kökeni hangi döneme dayanıyor?
Erişilen resmî kaynaklar Erikli Yavan Dolma'nın ilk ne zaman ortaya çıktığını, Tokat'ın hangi ilçesi veya köyünde doğduğunu ya da belirli bir aile geleneğine bağlı olup olmadığını açıklamıyor.
Bu nedenle yemeğin kesin tarihsel kökeni veya belirli bir topluluğa ait olduğu yönünde kaynakta bulunmayan bir bilgi eklenmemeli. Doğrulanabilen temel özellik, etsiz iç harcın yapraklara sarılması ve kuru eriğin dolmaların arasına yerleştirilmesi.
