Tokat'ın pehlili pilavının sırrı: Et önce yoğurtla dinleniyor, suyuyla pilav pişiyor

Tokat mutfağının geleneksel lezzeti pehlili pilav, adını üzerine yerleştirilen etten alıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtlarına göre et önce yoğurtla terbiye ediliyor, ardından kendi suyuyla hazırlanan nohutlu pilavın üzerinde servis ediliyor.

Yayınlanma
Tokat'ın pehlili pilavının sırrı: Et önce yoğurtla dinleniyor, suyuyla pilav pişiyor

Tokat mutfağının geleneksel yemeklerinden pehlili pilavın lezzetini belirleyen ayrıntı, etin önce yoğurtla terbiye edilmesi ve pilavın aynı etin suyuyla hazırlanması. Kültür ve Turizm Bakanlığının Türkiye Kültür Portalı'nda yer alan tarife göre bir ila iki saat dinlendirilen et, tereyağında kızartıldıktan sonra haşlanıyor. Elde edilen et suyu nohutlu pirinç pilavında kullanılıyor, pişen et parçaları ise pilavın üzerine yerleştiriliyor.

Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü arşivine dayanan bu geleneksel tarif, yemeğin neden pehlili pilav olarak adlandırıldığını da açıklıyor. Pilavın üzerinde servis edilen et parçasına yörede pehli deniliyor. Böylece yemek, adını hazırlanışındaki en belirgin malzemeden alıyor.

Pehlili pilav adını nereden alıyor?

Pehlili pilavın adı, yemeğin üzerine konulan ve pehli olarak bilinen et parçasından geliyor. Tokat'ın geleneksel mutfak kayıtlarında yer alan yemek, etle pirinç pilavının birlikte hazırlandığı bir tarif olarak tanımlanıyor.

Pehlili pilavda et yalnızca pişirilip pilavın üzerine eklenmiyor. Etin hazırlanması sırasında elde edilen su, pilavın pişirilmesinde de kullanılıyor. Bu nedenle et ve pilav, hazırlık aşamasından servis edilene kadar birbirini tamamlayan iki bölüm oluşturuyor.

Kültür Portalı'nda 19 Şubat 2013 tarihinde kayda alınan ve 23 Ocak 2020 tarihinde güncellenen tarif, Tokat'ın geleneksel yemekleri arasında yer alıyor. Ancak yemeğin ilk kez hangi dönemde hazırlandığına ilişkin kesin bir tarih belirtilmiyor.

Pehlili pilavın eti neden yoğurtla terbiye ediliyor?

Tokat'ın resmî pehlili pilav tarifinde bir kilogram pehlilik etin iki yüzüne üç yemek kaşığı yoğurt sürülerek bir ila iki saat dinlendirilmesi isteniyor. Yoğurtla terbiye, etin pişirilmesinden önce uygulanan ilk aşamayı oluşturuyor.

Dinlendirme işleminin ardından et tereyağında kızartılıyor. Daha sonra pilavın hazırlanmasına da yetecek miktarda su eklenerek et yumuşayıncaya kadar haşlanıyor.

Bu yöntemde haşlama suyu dökülmüyor. Etin pişirildiği su, yemeğin ikinci bölümü olan nohutlu pilav için ayrılıyor.

Tarif, yoğurtla terbiyeyi geleneksel hazırlık yöntemi olarak açıklıyor ancak bu işlemin et üzerinde oluşturduğu etkiye ilişkin bilimsel bir ölçüm veya karşılaştırma içermiyor.

Tokat usulü pehlili pilav hangi malzemelerle yapılıyor?

Kültür ve Turizm Bakanlığının yayımladığı tarife göre etin hazırlanmasında bir kilogram pehlilik et, üç yemek kaşığı yoğurt ve kızartma için tereyağı kullanılıyor.

Nohutlu pilav için iki su bardağı pirinç, bir su bardağı haşlanmış nohut, dört yemek kaşığı tereyağı, üç su bardağı et suyu ve bir tatlı kaşığı tuz gerekiyor.

Etin önceden haşlanması, pilavın hazırlanmasında kullanılacak suyun da aynı pişirme sürecinden elde edilmesini sağlıyor. Pirinç ve haşlanmış nohut, tarifte belirtilen et suyu ve diğer malzemelerle pişiriliyor.

Son aşamada haşlanmış pehli parçaları nohutlu pilavın üzerine yerleştirilerek servis ediliyor. Bakanlığın tarifinde etin dinlendirme süresi açıkça belirtilmesine rağmen yemeğin toplam hazırlanma ve pişirme süresi için kesin bir dakika bilgisi verilmiyor.

Pehlili pilavı diğer pilavlardan ayıran özellik ne?

Pehlili pilavın ayırt edici yönü, yoğurtla terbiye edilen etin önce kızartılıp ardından haşlanması ve bu işlemden elde edilen suyun pilavda değerlendirilmesi. Etin pilavın üzerine yerleştirilmesi de yemeğin geleneksel sunumunu tamamlıyor.

Tokat'ta ekim geceleri ne kadar soğuk? Meteorolojiden 8,3 derecelik veriİçeriği görüntüle →

Tokat'ın resmî mutfak kayıtlarında mercimekli bulgur pilavı ve fasulyeli bulgur pilavı gibi başka yöresel çeşitler de bulunuyor. Pehlili pilav ise pirinç, nohut ve pehlilik etin birlikte kullanıldığı hazırlanış biçimiyle bu tariflerden ayrılıyor.

Kültür Portalı'nda Sivas mutfağına ait ayrı bir pehli tarifi de yer alıyor. Ancak iki yöreye ait yemeklerin bütün malzeme ve hazırlama ayrıntılarının aynı olduğu varsayılamıyor. Tokat tarifinde pehlilik etin hayvanın tam olarak hangi bölümünden seçilmesi gerektiği ayrıca açıklanmıyor.

Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün arşivinden aktarılan bu tarif, pehlili pilavın hazırlanışını ve adının kökenini kayıt altına alıyor. Yemeğin günümüzde hangi işletmelerde sunulduğu veya satış fiyatı konusunda ise tarihli kurumsal tarifte bilgi bulunmuyor.

Gabar'ın batısında yeni petrol rezervi beklentisi: Üretimde 100 bin varil hedefiİçeriği görüntüle →
Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.