Tokat'ın unutulan oyunlarından Vız Oyunu: Üç kişiyle arı sesi taklit ediliyor

Tokat'ın geleneksel seyirlik oyunları arasında bulunan Vız Oyunu, üç kişinin arı sesini taklit ederek gerçekleştirdiği mizahi hareketlerle dikkat çekiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtlarında Arı Sağma Oyunu adıyla da yer alan geleneğin nasıl oynandığı ve kuralları biliniyor.

Yayınlanma
Tokat'ın unutulan oyunlarından Vız Oyunu: Üç kişiyle arı sesi taklit ediliyor

Tokat'ın geleneksel halk kültüründe yer alan Vız Oyunu, üç kişinin arı sesi çıkararak ve karşılıklı hareketler yaparak canlandırdığı mizahi bir seyirlik oyun. Arı Sağma Oyunu adıyla da anılan bu gelenekte oyuncular, arının çıkardığı sesi ve arıdan korunmaya yönelik hareketleri taklit ediyor. Oyunun anlatımı, Kültür ve Turizm Bakanlığının resmî kültür kayıtlarında bulunuyor.

Bakanlığın Kültür Portalı'nda 20 Şubat 2013 tarihinde yayımlanan ve 8 Kasım 2021'de güncellenen kayıt, Tokat yöresine ait bu oyunun katılımcı düzenini ve hareketlerini ayrıntılarıyla açıklıyor. Vız Oyunu'nun öne çıkan özelliği, kalabalık bir topluluk yerine üç oyuncunun karşılıklı etkileşimiyle şekillenmesi.

Tokat'ın Vız Oyunu nasıl oynanıyor?

Vız Oyunu'nda üç kişi yer alıyor. Oyunculardan biri ortaya, diğer ikisi onun sağına ve soluna geçiyor. Ortadaki oyuncu, iki yanında bulunan kişilerin ayaklarına basarak arının vızıltısına benzeyen sesler çıkarıyor.

Tokat Yeniyurt Mahallesi'nde 3962. Sokak'ın parke çalışması tamamlandıİçeriği görüntüle →

Oyunun devamında ortadaki kişi, arı sesini taklit ederken bir eliyle yanındaki oyuncunun ensesine vurmaya çalışıyor. Ensesine vurulan oyuncu ise kendisine vuran kişinin şapkasını düşürmeye uğraşıyor.

Şapkayı düşürmeyi başaran oyuncu ortaya geçiyor ve roller değişiyor. Başarılı olamadığında ise oyun mevcut düzeniyle devam ediyor. Geleneksel anlatımdaki fiziksel temas içeren hareketler, oyunun tarihsel biçiminin bir parçası olarak aktarılıyor.

Arı sesi neden taklit ediliyor?

Kültür ve Turizm Bakanlığının açıklamasına göre oyunun mizahi anlatımı, arıların darbelerinden korunma düşüncesi üzerine kuruluyor. Oyuncuların çıkardığı vızıltı sesi ve karşılıklı hareketler bu canlandırmanın temel unsurlarını oluşturuyor.

Arı sesi, ensesine vurulan oyuncunun tepkisi ve şapkayı düşürme çabası, oyunun hareketli yapısını belirliyor. Oyuncuların yer değiştirmesiyle aynı canlandırma farklı kişiler tarafından sürdürülüyor.

Tokat Yarahmet Mahallesi Meydan Caddesi'nde parke ve bordür çalışması sürüyorİçeriği görüntüle →

Vız Oyunu Tokat'ın kültürel mirasında nasıl yer alıyor?

Vız Oyunu, Kültür ve Turizm Bakanlığının Tokat'a ilişkin kültür atlasında geleneksel dramatik ve seyirlik halk oyunları kapsamında kayıt altına alınmış durumda.

Bakanlığın ayrıntılı kaydında Arı Sağma Oyunu ve Vız Oyunu adları birlikte kullanılıyor. Bununla birlikte genel Tokat Oyunları kaydında bu isimlerin ayrı ayrı yer alması, yöresel adlandırmaların farklılaşabileceğini gösteriyor.

Tokat Barbaros Caddesi'nde asfalt çalışması sürüyor: 3 kilometrelik yolda son durumİçeriği görüntüle →

Oyunun ilk kez hangi tarihte ortaya çıktığı veya Tokat'ın hangi köyünde doğduğu ise resmî kayıtlarda belirtilmiyor. Bu nedenle geleneğin kesin yaşını belirlemek mümkün değil.

Vız Oyunu günümüzde hâlâ oynanıyor mu?

Vız Oyunu'nun geleneksel biçimi resmî kültür kayıtlarında korunmasına rağmen 2026 yılında Tokat'ın hangi ilçelerinde veya köylerinde düzenli olarak oynandığına ilişkin doğrulanmış güncel bilgi bulunmuyor.

Oyunu sürdüren kişi sayısı ve yakın dönemde gerçekleştirilmiş gösteriler hakkında da açıklanmış bir veri yok. Buna karşılık Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtları, üç kişilik oyun düzeninin, arı sesi taklidinin ve oyuncular arasındaki rol değişiminin nasıl gerçekleştirildiğini belgelemeye devam ediyor.

Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.