Tokat'ın unutulmaya yüz tutan mesleği: Hüseyin Örükaya'nın hamut ustalığı

Tokat'ın tarihî Sulusokak bölgesinde baba mesleği saraçlığı sürdüren Hüseyin Örükaya, 2024 yılında 47 yıllık ustalığını anlatmıştı. El emeğiyle üretilen hamutlara talebin azalması, geleneksel zanaatın geleceğini belirsizleştiriyor.

Yayınlanma
Tokat'ın unutulmaya yüz tutan mesleği: Hüseyin Örükaya'nın hamut ustalığı

Tokat'ın tarihî Sulusokak bölgesinde saraçlık yapan Hüseyin Örükaya, 2024 yılında mesleğinde 47 yılı geride bırakmış bir hamut ustasıydı. Babasından öğrendiği zanaatı çocukluk yıllarından itibaren sürdüren Örükaya'nın hikâyesi, geleneksel koşum takımı üretiminin değişen ulaşım ve tarım alışkanlıkları karşısında nasıl zorlandığını gösteriyor.

19 Ağustos 2024 tarihinde yayımlanan röportajda 60 yaşında olduğu belirtilen Örükaya, hamutlara yönelik siparişlerin geçmişe göre azaldığını ve üretimde kullanılan malzemeleri bulmanın giderek zorlaştığını anlatmıştı.

Hamut nedir, ne işe yarar?

Hamut, at ve katır gibi hayvanların araba veya sabana koşulmasında kullanılan, boyunlarına geçirilen geleneksel bir koşum parçasıdır. Saraçlık ise bu tür koşum takımlarının ve eyerlerin hazırlanmasını kapsayan el sanatları arasında yer alıyor.

Motorlu araçların ve tarım makinelerinin yaygınlaşmasıyla hayvan gücüne dayalı taşıma ve üretim alışkanlıkları değişti. Bu dönüşüm, geleneksel koşum takımlarına duyulan ihtiyacın azalmasıyla birlikte hamut ustalarının çalışma alanını da daralttı.

Tokat Erbaa'da sonbahar renkleri: Gökal yolunda doğanın değişen yüzüİçeriği görüntüle →

Tokat'ta baba mesleğini yıllarca sürdürdü

Hüseyin Örükaya, 2024 yılındaki anlatımında mesleğe çocuk yaşlarda başladığını ve saraçlığı babasından öğrendiğini belirtmişti. Tokat'ın tarihî ticaret bölgelerinden Sulusokak'taki atölyesi, onun üretim yaptığı ve günlük yaşamının önemli bir bölümünü geçirdiği yerdi.

O tarihte Tokat ve çevresinden eskisi kadar sipariş alamadığını aktaran Örükaya, ürettiği hamutların önemli bölümünün Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki müşterilere gittiğini ifade etmişti.

Geleneksel hamut nasıl yapılıyor?

Hamut üretimi, farklı malzemelerin elle işlenmesini gerektiriyor. Örükaya'nın 2024 yılında verdiği bilgilere göre yapım aşamasında deri, ağaç, keçe ve kamış otu kullanılıyor.

Bir hamutun hazırlanması yaklaşık bir günlük çalışma gerektirebiliyor. Üretimin el emeğine dayanması kadar gerekli malzemelerin temin edilmesi de mesleğin sürdürülmesinde belirleyici rol oynuyor.

Hamut ustalığının geleceği belirsiz

Örükaya, 2024 yılındaki açıklamalarında iş bulabildiği sürece baba mesleğini devam ettirmek istediğini, ancak siparişlerin tamamen kesilmesi durumunda üretimi bırakmak zorunda kalabileceğini dile getirmişti.

Hüseyin Örükaya'nın 2026 yılında atölyesini işletmeye devam edip etmediğine ilişkin güncel ve doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Onun 2024 yılında kayıt altına alınan meslek hikâyesi, Tokat'ın geleneksel el sanatlarından saraçlığın karşı karşıya olduğu talep ve malzeme sorunlarını ortaya koyuyor.

Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.