Tokat'ta kime ait olduğu bilinmeyen türbe: Burgaç Hatun'un sırrı ne?

Tokat'taki Ali Paşa Camii avlusunda bulunan Burgaç Hatun Türbesi'nin kitabesi olmadığı için kime ait olduğu ve ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmiyor. Altıgen planlı yapı, Anadolu'da benzerine az rastlanan mimari özellikleriyle dikkat çekiyor.

Yayınlanma
Tokat'ta kime ait olduğu bilinmeyen türbe: Burgaç Hatun'un sırrı ne?

Tokat şehir merkezindeki Ali Paşa Camii avlusunun güneydoğu köşesinde bulunan Burgaç Hatun Türbesi, yüzyıllardır kimliği kesinleştirilemeyen bir tarihî yapıya ev sahipliği yapıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtlarına göre türbenin kitabesi bulunmadığından burada kimin gömülü olduğu, yapıyı kimin yaptırdığı ve kesin inşa tarihi bilinmiyor. Araştırmacılar, mimari özelliklerinden hareketle türbeyi 13. veya 14. yüzyıla tarihlendiriyor.

Tokat'ın tarihî mirası arasında yer alan yapı, yalnızca kimliğiyle ilgili belirsizlik nedeniyle değil, altıgen planı ve üçgen alınlıklı cephe düzenlemesiyle de öne çıkıyor.

Burgaç Hatun kimdir, türbe kime ait?

Burgaç Hatun'un tarihsel kimliği kesin olarak bilinmiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı envanterinde türbe; Burgaç Hatun, Bulgaç Hatun, Bibi Hatun ve Dudu Hatun isimleriyle anılıyor.

Ancak bu isimlerin hangi tarihsel kişiye karşılık geldiğini gösteren kesin bir kayıt bulunmuyor. Yapının kitabesiz olması, hem yaptıran kişinin hem de türbede gömülü olduğu düşünülen kişinin kimliğinin belirlenmesini güçleştiriyor.

Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün resmî rehberinde de türbenin kime ait olduğunun bilinmediği belirtiliyor. Bu nedenle yapıyı belirli bir hanedan mensubuna veya tarihsel kişiliğe kesin olarak bağlamak mümkün değil.

Burgaç Hatun Türbesi kaç yıllık?

Burgaç Hatun Türbesi'nin kesin yapım yılı bilinmemekle birlikte araştırmacılar yapının 13. veya 14. yüzyılda inşa edilmiş olabileceğini değerlendiriyor.

Bakanlığın envanter bilgilerine göre bazı araştırmacılar mimari biçim ve süsleme özelliklerini esas alarak 13. yüzyılı işaret ediyor. Bazıları ise taş ve tuğlanın dönüşümlü kullanıldığı duvar örgüsünden hareketle yapıyı 14. yüzyıla tarihlendiriyor.

Bu görüşler kesinleşmiş bir inşa tarihi anlamına gelmiyor. Türbenin yapım dönemine ilişkin değerlendirmeler, günümüze ulaşan mimari özellikler üzerinden yapılıyor.

Anadolu'da dikkat çeken mimari özelliği ne?

Türbenin en belirgin özelliği, altıgen planlı gövdesi ve üçgen alınlıklı cephe düzenlemesi. Yapının üzeri, pandantiflerle geçiş sağlanan bir kubbeyle örtülüyor.

Cephelerde sağır kemerler, pencereler ve pişmiş toprak süsleme öğeleri bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı, özellikle üçgen alınlıklı kademeli cephe düzenlemesini Anadolu'da tek örnek kabul edilen bir mimari özellik olarak tanımlıyor.

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinin akademik yayın kayıtlarında da yapı, Anadolu'nun erken altıgen planlı türbeleri arasında değerlendiriliyor. Böylece Burgaç Hatun Türbesi, Tokat'ın tarihî eserleri içinde mimari açıdan ayrı bir önem taşıyor.

Türbenin giriş kapısı neden toprak altında kaldı?

Kültür Portalı envanterine göre türbenin çevresindeki zemin seviyesi zaman içinde yükseldi. Bunun sonucunda yapının kuzey cephesindeki özgün giriş kapısı toprak seviyesinin altında kaldı.

Resmî kayıtlarda içeriye kuzey cephesindeki pencereden girilebildiği belirtiliyor. Ancak bu bilgi, türbeye günümüzde ziyaretçi girişinin serbest olduğu anlamına gelmiyor. Yapının 2026 yılına ait ziyaret saatleri ve iç mekâna erişim koşulları ayrıca doğrulanmış değil.

Burgaç Hatun Türbesi nerede bulunuyor?

Burgaç Hatun Türbesi, Tokat şehir merkezinde Ali Paşa Camii avlusunun güneydoğu köşesinde bulunuyor. Bakanlığın farklı envanter kayıtlarında mahalle adı konusunda farklılıklar yer alsa da türbenin cami avlusundaki konumu örtüşüyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının anıt envanterine göre yapı, 8 Eylül 1978 tarihli ve A.1273 sayılı kararla tescil edildi.

Türbenin tarihine ilişkin araştırmaların temelinde bugün de aynı sorular bulunuyor: Yapıyı kim yaptırdı, burada kim gömülü ve türbe tam olarak hangi yüzyılda inşa edildi? Mevcut resmî kayıtlar bu sorulara kesin bir yanıt vermiyor; Burgaç Hatun Türbesi'nin geçmişi, mimari özellikleri üzerinden değerlendirilmeye devam ediyor.

Tokat'ta araç ve evde 700 gram esrar ele geçirildi: Bir şüpheli tutuklandıİçeriği görüntüle →
Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.