Tokat, Türkiye'nin 2013 yılına ait il bazlı cemevi sayıları sıralamasında 172 cemeviyle ilk sırada yer alırken Tokat İl Özel İdaresi 2022 yılında kentte 242 cemevi bulunduğunu açıkladı. İki farklı döneme ait bu rakamlar, 20 Ekim 2026 tarihinde Türkiye'nin cemevi haritasına ilişkin haberlerin yeniden gündeme gelmesiyle dikkat çekti. Ancak Tokat'ın bugün de Türkiye'de en fazla cemevi bulunan il olduğunu gösteren güncel ve bütün illeri kapsayan resmî bir sıralama doğrulanamadı.
Tokat'ın cemevi sayısındaki konumunu anlamak için verilerin hangi yılda toplandığı önem taşıyor. Çünkü eski bir ülke sıralamasıyla daha sonraki bir il envanteri aynı dönemin sonuçları olarak karşılaştırılamıyor.
Türkiye'de en fazla cemevi hangi ilde bulunuyordu?
İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünün 8 Mart 2013 tarihli verilerini aktaran akademik kaynağa göre Tokat, 172 cemeviyle Türkiye'de ilk sıradaydı.
Bu tarihsel sıralamada Tokat'ı 90 cemeviyle Çorum, 71 cemeviyle Sivas, 64 cemeviyle İstanbul ve 63 cemeviyle Kahramanmaraş izliyordu.
Söz konusu liste, Türkiye'nin 2013 yılındaki durumunu yansıtıyor. Aynı rakamların 2026 yılında yeniden haberleştirilmesi, listenin güncellendiği veya illerin bugünkü sıralamasının değişmediği anlamına gelmiyor.
Tokat'ta kaç cemevi var? İl Özel İdaresi 242 sayısını açıkladı
Tokat İl Özel İdaresinin 9 Aralık 2022 tarihli resmî açıklamasında il genelindeki cemevi sayısı 242 olarak belirtildi. Bu rakam, 2013 yılına ait 172 cemevilik kayıttan 70 fazla.
Ancak iki sayımın kapsamı ve kullanılan kayıt yöntemleri birebir karşılaştırılamadığı için aradaki farkın tamamının yeni açılan cemevlerinden kaynaklandığı söylenemiyor.
242 sayısı da 2022 yılına ait kurumsal açıklamada yer alıyor. Tokat'ın 2026 yılındaki kesin cemevi sayısını ortaya koyan daha yeni bir resmî envanter araştırma kapsamında doğrulanamadı.
Tokat'ta 206 cemevi için bakım ve onarım çalışması açıklandı
Tokat İl Özel İdaresinin 2022 yılına ilişkin açıklaması, cemevlerinin sayısının yanı sıra bakım ve onarım çalışmalarına ilişkin ayrıntılar da içeriyor.
Kurumun bildirdiğine göre 2022 yılında toplam 206 cemevi için 9 milyon 435 bin TL ödenek kullanıldı. İlk etapta 91 cemevinin bakım, onarım ve tadilatı tamamlandı; bu çalışmalar için 4 milyon 695 bin TL kaynak ayrıldı.
İkinci etapta ise 115 cemevi için 4 milyon 740 bin TL harcama yapıldı. Kurum, 9 Aralık 2022 tarihli açıklamasında ikinci etap çalışmalarının yüzde 98 oranında tamamlandığını bildirdi.
Böylece il genelindeki cemevlerinin yaklaşık yüzde 85'inde bakım ve onarım çalışması yürütüldüğü açıklandı. Belirtilen tutarlar ve tamamlanma oranları 2022 yılına ait olup güncel yatırım verileri olarak değerlendirilmemeli.
Çevrim içi cemevi haritalarında sayılar neden farklı?
Bağımsız çevrim içi rehberlerdeki kayıt sayıları, resmî il envanterleriyle aynı kapsamı taşımayabiliyor. Cemevi Bul adlı rehberde İstanbul için 70, İzmir için 37 ve Tokat için 12 cemevi kaydı bulunuyor.
Ancak bu rakamlar, ilgili platformda listelenen yerleri gösteriyor. Rehberin Türkiye'deki bütün cemevlerini eksiksiz kapsadığı doğrulanmadığından Tokat'ta yalnızca 12 cemevi bulunduğu sonucuna varılamaz.
Bu nedenle çevrim içi haritalardaki kayıt sayılarıyla kamu kurumlarının açıkladığı toplamlar birbirinden ayrı ele alınmalı.
Tokat 2026'da Türkiye'nin cemevi sayısında birinci ili mi?
Tokat'ın 2026 yılında Türkiye'de en fazla cemevi bulunan il olduğu henüz güncel resmî verilerle kesinleştirilemedi. Doğrulanabilen ülke sıralaması 2013 yılına, Tokat için açıklanan 242 cemevilik toplam ise 2022 yılına dayanıyor.
Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığının Tokat'ta inanç önderleri ve cemevi başkanlarıyla istişare toplantısı düzenlediğine ilişkin kurumsal kayıtlar da bulunuyor. Ancak bu kayıtlar, bütün illeri karşılaştıran güncel bir cemevi sayısı tablosu içermiyor.
Dolayısıyla Tokat'ın geçmişteki birinciliği ile bugünkü sıralaması birbirine karıştırılmamalı. Kesin bir 2026 karşılaştırması yapılabilmesi için aynı dönem ve yöntemle hazırlanmış, Türkiye genelini kapsayan güncel resmî envanter gerekiyor.