Tokat, uluslararası nitelikte bir sanat ve kültür buluşmasına ev sahipliği yapıyor. İstanbul Tasarım Merkezi tarafından, Tokat Valiliğinin desteği ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinin iş birliğiyle düzenlenen 6. Uluslararası İslam Sanatında Geometrik Desenler Çalıştayı, 24 Eylül 2026 tarihinde tarihi Yağıbasan Medresesi’nde gerçekleştirilen açılış programıyla başladı. “Doğu ve Batı Arasında Geometrik Desenler” temasıyla hazırlanan etkinlik, farklı ülkelerden akademisyenleri, sanatçıları ve araştırmacıları Tokat’ta bir araya getirdi.
Açılış programına Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz’ın yanı sıra vali yardımcıları Tekin Erdemir ve Abdullah Aslaner, Tokat Vakıflar Bölge Müdürü Sebahattin Erdoğan, İstanbul Tasarım Merkezi Koordinatörü Melek Ebrar Akpınar, Ensar Vakfı Genel Müdürü Hüseyin Kader ile çok sayıda akademisyen, sanatçı, araştırmacı ve davetli katıldı. Programın ilk gününde Tokat’ın tarihi ve kültürel mirasıyla geometrik desenler arasındaki ilişki öne çıktı.
Farklı ülkelerden uzmanlar Tokat’ta buluştu
Çalıştaya Polonya, Özbekistan, ABD, İngiltere, Cezayir, Pakistan, Meksika ve Hindistan başta olmak üzere farklı ülkelerden katılımcılar geliyor. Programda Prof. Dr. Miroslaw Majewski, Prof. Dr. Mehmet Hüsrev Subaşı, Prof. Dr. Adem Yücel, Doç. Dr. Shakhboz Mustafoev, Doç. Dr. İbrahim Çetin, Dr. Öğr. Üyesi Onur Şimşek, Dr. Öğr. Üyesi Emel Şener Boy ve Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan Kabalcı gibi isimler çeşitli sunum ve uygulamalı çalışmalarda yer alıyor.
İlk gün sunumlarında Tokat’ın sanat ve kültür mirası doğrudan ele alındı. Prof. Dr. Mehmet Hüsrev Subaşı “Tokat’ta Türk İslam Sanat ve Kültür Mirasımız” başlıklı sunumunu gerçekleştirirken, Doç. Dr. İbrahim Çetin “Tokat Gök Medrese Deseninin Dinamik Yazımlarla Yeniden İnşası” konusunu anlattı. Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan Kabalcı ise Türk halı sanatındaki geometrik motifleri katılımcılarla paylaştı.
Tarihi yapılar açık hava dersliğine dönüşecek
Çalıştayın önemli bölümlerinden biri, teorik sunumların Tokat’ın tarihi yapılarında yapılacak saha incelemeleriyle desteklenmesi olacak. Katılımcıların Gök Medrese, Ali Tusi Türbesi, Tokat Ulu Cami, Mahmut Paşa Camii ve Ali Paşa Camii gibi yapılarda teknik gezilere katılması planlanıyor. Bu gezilerde yapıların mimari özellikleri ve üzerlerindeki geometrik desenler uzmanlar eşliğinde incelenecek.
Program yalnız Tokat merkezle sınırlı kalmayacak. Katılımcılar Niksar’daki Kırkkızlar Türbesi, Niksar Ulu Cami ve Yağıbasan Medresesi ile Erbaa’daki Silahtar Ömer Paşa Camii’ni de ziyaret edecek. Böylece Tokat’ın farklı ilçelerindeki tarihi yapıların geometrik bezemeleri uluslararası katılımcılar tarafından yerinde değerlendirilecek.
Uygulamalı atölyeler 26-29 Eylül’de devam edecek
Çalıştayın 26-29 Eylül tarihleri arasındaki bölümünde geleneksel sanatlara yönelik uygulamalı atölyeler düzenlenecek. Yağıbasan Medresesi’nde kasma ve hasba teknikleri, kündekari ve mukarnas üzerine çalışmalar yapılacak. Taşhan’da “Bakırda Geometri”, Gülbahar Hatun İmareti’nde topraktan pigment yapımı ile çini ve mozaik, Sümbül Baba Zaviyesi’nde ise İslami origami başlıklarında uygulamalı etkinlikler gerçekleştirilecek.
Programın ilerleyen günlerinde Cezayir, Pakistan, Meksika, İngiltere ve Hindistan’dan uzmanlar da farklı sunum ve atölyelerle çalıştaya katkı sağlayacak. Bu yapı sayesinde etkinlik, yalnız akademik sunumların yapıldığı bir toplantı olmaktan çıkıp geleneksel sanat tekniklerinin uygulamalı olarak ele alındığı çok yönlü bir programa dönüşecek.
Tokat’ın geometrik desenleri uluslararası gündemde
Çalıştayın Tokat açısından en dikkat çekici yönlerinden biri, kentin tarihi eserlerindeki geometrik desenlerin farklı disiplinlerden uzmanlar tarafından incelenmesi. Gök Medrese, Ali Tusi Türbesi ve kentteki cami ile medreselerde bulunan motifler; sanat tarihi, mimarlık, geometri ve geleneksel sanatlar açısından değerlendirilecek.
Prof. Dr. Miroslaw Majewski’nin “Tokat’tan 12 Yaprak” başlıklı sunumu Tokat’taki geometrik desenleri konu alırken, Hindistan’dan Dr. Öğr. Üyesi Richa Raut’un Babür Hindistanı’ndaki Sufi türbeleri ile Tokat’taki Ali Tusi Türbesinde bulunan geometrik yapıları karşılaştıran çalışması da programda yer alıyor. Böylece Tokat’ın yüzyıllardır ayakta duran mimari mirası, farklı coğrafyalardan gelen uzmanların çalışmalarıyla yeniden ele alınıyor.
24 Eylül’de başlayan 6. Uluslararası İslam Sanatında Geometrik Desenler Çalıştayı, önümüzdeki günlerde sunumlar, teknik geziler ve uygulamalı atölyelerle devam edecek. Etkinlik, Tokat’ın tarihi mekanlarını akademik ve sanatsal üretimin doğrudan parçası haline getirirken kentin kültürel mirasının uluslararası düzeyde görünürlüğünü de artırmayı amaçlıyor.
