Zile Kalesi'ndeki Veni Vidi Vici taşı nerede? Tarihî kayıtlarda izleri var

Jül Sezar'ın Zile zaferiyle ilişkilendirilen Veni Vidi Vici yazılı tarihî taşın bugün nerede olduğu bilinmiyor. Kültür Envanteri taşın kalede artık bulunmadığını aktarırken, 1987 tarihli bir Tokat sempozyumunda müze koleksiyonuna taşınmış olabileceğine ilişkin bir hatıra yer alıyor.

Editör

Yayınlanma
Zile Kalesi'ndeki Veni Vidi Vici taşı nerede? Tarihî kayıtlarda izleri var

Tokat'ın Zile ilçesindeki Zile Kalesi'nde bulunduğu aktarılan Veni Vidi Vici yazılı tarihî taşın günümüzde nerede olduğu kesin olarak bilinmiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Envanteri'nde, Jül Sezar'ın Zile Savaşı sonrasında bu sözleri yazdırdığı kayanın yakın geçmişe kadar kalede bulunduğu, ancak bugün kayıp olduğu belirtiliyor. 1987 yılında yayımlanan bir Tokat sempozyumu kitabında ise söz konusu yazıyı taşıyan sütunun sonradan Tokat veya Zile'deki bir müzeye götürülmüş olabileceğine ilişkin kişisel bir hatıra bulunuyor.

Veni Vidi Vici yazılı taş hakkında ne biliniyor?

Kültür Envanteri'nde yer alan tarihî anlatıma göre Roma İmparatoru Jül Sezar, Pontus Kralı II. Pharnakes'i Zile'de yenmesinin ardından ünlü Veni Vidi Vici sözlerini bir kaya üzerine yazdırdı. Latince ifade, Türkçede "Geldim, gördüm, yendim" anlamına geliyor. Envanterde bu kayanın yakın geçmişe kadar Zile Kalesi'nde bulunduğu, ancak günümüzde yerinde olmadığı aktarılıyor.

Taşın akıbetine ilişkin dikkat çekici bilgilerden biri, 1987 yılında yayımlanan Türk Tarihinde ve Kültüründe Tokat Sempozyumu kitabında yer alıyor. Araştırmacı N. M. Sepetçioğlu, çocukluk döneminde kalenin ortasında üzerinde Veni Vidi Vici yazılı bir taş sütun gördüğünü anlatıyor. Sepetçioğlu, bu yapının daha sonra Tokat Müzesi'ne veya Zile'deki müzeye taşınmış olabileceğini hatırlatıyor. Ancak bu anlatım, taşın gerçekten müzeye nakledildiğini gösteren resmî bir kayıt değil.

Sezar bu sözü gerçekten Zile Kalesi'nde mi söyledi?

Antik tarih kaynakları, Veni Vidi Vici sözünün Zile Kalesi'ndeki bir taşa yazıldığını doğrulamıyor. Tarihçi Ida Östenberg'in 2013 yılında yayımlanan akademik araştırmasında Plutarkhos ve Appianos'un Sezar'ın Zela zaferinden sonra bu ifadeyi Roma'ya gönderdiği bir mektupta kullandığını aktardığı belirtiliyor. Suetonius ise sözlerin Roma'daki zafer töreninde bir levha üzerinde sergilendiğini yazıyor.

Bu anlatımlar, sözün Sezar'ın Zela zaferiyle bağlantısını desteklese de kalede bulunduğu söylenen taşın tarihsel kökenini tek başına kanıtlamıyor. Dolayısıyla Sezar'ın ünlü sözünün Zile Kalesi'nde bir kayaya kazındığı bilgisi, antik kaynaklarda doğrulanmış bir olaydan ziyade yerel tarih ve kültür envanterinde aktarılan anlatı olarak değerlendirilmelidir.

Tokat'ta ÇEDAŞ Köprüsü ve Almus Barajı için Şubat 2027 hedefiİçeriği görüntüle →

Kayıp taş Tokat Müzesi'nde olabilir mi?

Tokat Müzesi'nin resmî tanıtımında Maşathöyük kazılarından çıkarılan Hitit tabletleri ve çeşitli arkeolojik eserler hakkında bilgi bulunuyor. Ancak Veni Vidi Vici yazılı taş sütunun müze koleksiyonunda bulunduğunu gösteren açık bir envanter kaydı mevcut araştırmada tespit edilemedi. Zile Kent Müzesi için de taşın kimlik numarasını veya güncel sergilenme yerini ortaya koyan doğrulanmış bir kayıt bulunmuyor.

Taşın bugün nerede bulunduğu, hangi tarihte kaleden ayrıldığı ve herhangi bir müze koleksiyonuna teslim edilip edilmediği belirsizliğini koruyor. Zile Kalesi'nin tarihî değeri açısından önemli olan bu soru, söz konusu eserin envanter ve müze kayıtlarıyla izlenmesini gerektiren bir kültür varlığı meselesi olarak öne çıkıyor.

Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.