Tokat'ın Zile ilçesinde bir asrı aşkın süredir yaşatılan Kırk Hatim geleneğinin 2026 yılı programının başladığı bildirildi. Tarihî Nasuh Paşa Ulu Camii'nde sürdürülen uygulamada, sabah namazının ardından Kur'an-ı Kerim okunuyor. Gelenek, 40 gün boyunca her gün bir hatim tamamlanmasına ve ilçenin afetlerden, kazalardan ve çeşitli tehlikelerden korunması için dua edilmesine dayanıyor.
21 Ekim 2026'da yayımlanan yerel haberde, katılımcıların okumaların ardından lokantalarda buluşarak birbirlerine çorba ikram etme geleneğini de sürdürdükleri aktarıldı. Böylece Kırk Hatim, ibadet amacıyla gerçekleştirilen bir program olmanın yanında Zile'de kuşaktan kuşağa aktarılan bir buluşma geleneği olarak da öne çıkıyor.
Zile'deki 40 Hatim geleneği nasıl yapılıyor?
Kırk Hatim geleneğinde 40 gün boyunca her gün bir hatim tamamlanması esas alınıyor. Program, Zile'nin tarihî Nasuh Paşa Ulu Camii'nde sabah namazının ardından gerçekleştirilen okumalarla sürdürülüyor.
Zile Kaymakamlığının 9 Aralık 2017 tarihli açıklaması, uygulamanın 40 günlük yapısını ve son gün toplu dua edilmesini doğruluyor. Geçmiş yıllara ilişkin resmî kayıtlarda da geleneğin aynı camide sürdürüldüğü görülüyor.
Okumalar sırasında ilçenin ve insanların çeşitli tehlikelerden korunması için dualar ediliyor. Sabah ibadetinin ardından gerçekleştirildiği aktarılan çorba buluşmaları ise katılımcıların bir araya gelmesine vesile oluyor.
Bir asırlık geleneğin başlangıcı Çanakkale Savaşı'na mı dayanıyor?
Tokat İl Müftülüğünün 8 Aralık 2024 tarihli açıklamasında Kırk Hatim geleneğinin kökeni, 1915 yılında Çanakkale Savaşı'na uğurlanan askerler için yapılan hatim okumalarına dayandırılıyor. Bu anlatıya göre uygulama, zamanla Zile'nin dinî ve kültürel yaşamının bir parçası hâline geldi.
Bununla birlikte geleneğin başlangıcına ilişkin farklı yerel anlatılar da bulunuyor. Diyanet Haber'in 22 Aralık 2022 tarihli yayınında, dönemin Tokat İl Müftüsü Abdullah Pamuklu'nun aktardığı bilgilere göre Burcalı Camii'ni yaptıran Mehmet Efendi'nin öncülüğünde erkekler camide, kadınlar ise evlerde toplanarak okumalar gerçekleştiriyordu.
Tarihsel anlatımlar arasında farklılık bulunduğundan geleneğin ilk başladığı yıl kesin olarak belirlenemiyor. Resmî kurumların geçmiş yıllara ait açıklamaları ise Kırk Hatim uygulamasının bir asrı aşkın süredir Zile'de yaşatıldığını ortaya koyuyor.
Kırk Hatim okumaları neden Nasuh Paşa Ulu Camii'nde yapılıyor?
Nasuh Paşa Ulu Camii, Kırk Hatim geleneğinin günümüzde sürdürüldüğü tarihî ibadet mekânı olarak öne çıkıyor. Ancak uygulama geçmişte yalnızca bu camiyle sınırlı değildi.
2022 yılında aktarılan tarihsel bilgilere göre hatim okumaları farklı dönemlerde Burcalı, Dabakhane ve Dumlupınar camilerinde gerçekleştirildi. Daha sonraki süreçte Nasuh Paşa Ulu Camii geleneğin devam ettiği merkez hâline geldi.
Tokat İl Müftülüğünün 2024 yılına ait kayıtları da programın Nasuh Paşa Ulu Camii'nde düzenlendiğini doğruluyor. Aynı yılın son duası 8 Aralık'ta yapılmış, Zile İlçe Müftülüğü programın tamamlandığını duyurmuştu.
2026 yılı Kırk Hatim programı ne zaman bitecek?
2026 yılı programının başladığı bildirilse de kesin bitiş tarihi henüz resmî kaynaklarla doğrulanamadı. Geleneğin 40 günlük uygulaması biliniyor ancak bu yılki ilk okuma gününe ilişkin bağımsız bir Kaymakamlık veya Müftülük duyurusuna ulaşılamadı.
Geçmiş yıllardaki uygulamalarda okumaların tamamlanmasının ardından toplu dua yapılıyordu. Zile Kaymakamlığının 2017 ve Tokat İl Müftülüğünün 2024 tarihli açıklamaları da bu uygulamayı doğruluyor.
2026 programının kapanış duasının tarihi, saati ve katılım düzenine ilişkin yeni bir resmî açıklama ise henüz doğrulanmış değil.