Tokat’ın Zile ilçesinde 2025 yılında kaçak kazı sırasında ortaya çıkarılan Roma dönemi mozaiği, daha sonra yürütülen bilimsel çalışmalarla incelendi ve ilçenin antik geçmişine ilişkin yeni veriler sağladı. Zile Kalesi Antik Tiyatrosu Kazı Başkanı ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi öğretim üyesi Murat Tekin, mozaiğin Zile’nin Roma dönemindeki önemini gösteren unsurlardan biri olduğunu belirtti.
Mozaik alanında 2025 yılında yaklaşık bir ay süren kazı çalışması gerçekleştirildi. Daha geniş bölümlerin araştırılması için ek kazı talebinde bulunulduğu bildirildi ancak bu talebin daha sonra onaylanıp onaylanmadığını gösteren güncel birincil resmî karara ulaşılamadı.
Roma mozaiği nerede bulundu?
Mozaik, Zile Kalesi yakınındaki antik yerleşim alanında kaçak kazı sırasında ortaya çıktı. Aynı bölgede bulunan Zile Kalesi Antik Tiyatrosunda bilimsel arkeolojik çalışmalar 2022’den bu yana yürütülüyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün kayıtlarına göre 2022 sezonundaki tiyatro kazıları Tokat Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Murat Tekin’in bilimsel danışmanlığında gerçekleştirildi. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinin akademik kayıtları da 2022 ve 2023 sezonlarında tiyatro alanında kazı, temizlik ve belgeleme çalışmalarının yapıldığını doğruluyor.
Mozaik hangi döneme ait?
Erişilen kaynaklarda buluntu Roma dönemi mozaiği olarak tanımlanıyor. Ancak mozaiğin kesin tarihlendirmesi, Roma döneminin hangi evresine ait olduğu ve yapının kesin işlevi konusunda yayımlanmış nihai bir bilimsel rapora ulaşılamadı.
Bu nedenle mozaiğin belirli bir yüzyıla veya kesin bir yapı türüne ait olduğu yönünde kesin hüküm vermek mümkün değil.
Bulunduğu yapı ne olabilir?
2025 yazında yayımlanan yerel haberlerde, mozaiğin Roma dönemine ait kamusal bir yapının zemini olabileceği yönünde uzman değerlendirmelerine yer verildi. Ancak bu görüş mevcut bulgulara dayanan bir değerlendirme niteliğinde ve kesinleşmiş arkeolojik tanım olarak kabul edilmiyor.
Alan hakkında daha ayrıntılı sonuca ulaşılması için bilimsel kazıların genişletilmesi ve yeni bulguların değerlendirilmesi gerekiyor.
Zile’nin turizmine katkı sağlar mı?
Murat Tekin, mozaiğin ve çevresindeki arkeolojik bulguların bilimsel kazılarla birlikte ele alınmasının Zile’nin tanıtımı ve turizmine katkı sağlayabileceğini belirtti. Zile Kalesi ve antik tiyatro çevresindeki çalışmalar da ilçenin Roma dönemine ilişkin tarihî potansiyelini ortaya koyan araştırmalar arasında yer alıyor.
Bununla birlikte mozaiğin bulunduğu alanın halka açıldığı, düzenli bir ziyaret noktası haline getirildiği veya resmî bir turizm rotasına dahil edildiği yönünde güncel bir kurum duyurusu bulunmuyor.
Kazılarda bundan sonra ne olacak?
23 Haziran 2025 tarihli bilgilere göre mozaik alanındaki yaklaşık bir aylık çalışma tamamlandı ve yeni bölümlerin araştırılması için ek kazı talebinde bulunuldu. Ancak bu sürecin sonraki aşamasına ilişkin güncel ve birincil resmî karar araştırma sırasında doğrulanamadı.
Mevcut veriler, mozaiğin Zile’nin Roma dönemi geçmişini anlamak açısından önemli bir arkeolojik buluntu olduğunu gösteriyor; alanın kesin işlevi ve tarihlendirmesi ise ilerleyen bilimsel çalışmaların sonuçlarına bağlı.
