Tokat'ın bir köyünde saklı mimari miras: Ahşap mahfilindeki çiçek motifleri

Niksar'ın Günebakan köyünde 1960'lı yıllarda köy halkı tarafından yaptırılan Merkez Camii, ahşap ve kerpiç duvarlarıyla dikkat çekiyor. Caminin U biçimindeki kadınlar mahfilinde bulunan bitkisel süslemeler, Kültür ve Turizm Bakanlığının envanterinde yer alıyor.

Yayınlanma
Tokat'ın bir köyünde saklı mimari miras: Ahşap mahfilindeki çiçek motifleri

Tokat'ın Niksar ilçesine bağlı Günebakan köyündeki Merkez Camii, ahşap ve kerpicin birlikte kullanıldığı mimarisi ve kadınlar mahfilindeki bitkisel süslemeleriyle yöresel yapı geleneğinin örneklerinden birini oluşturuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının kültür envanterine göre 1960'lı yıllarda köy halkı tarafından yaptırılan cami, 23 Ocak 1998 tarihinde tescil edildi.

Bakanlığın 26 Şubat 2013 tarihli envanter kaydı, caminin planından kullanılan yapı malzemelerine, ibadet alanından süsleme tekniklerine kadar çeşitli mimari özelliklerini ortaya koyuyor. Yapının günümüzdeki fiziksel durumuna ilişkin ise yeni bir teknik inceleme bulunmuyor.

Günebakan Köyü Merkez Camii'ni farklı kılan ne?

Caminin en belirgin özelliklerinden biri, ibadet mekânını üç yönden çevreleyen U biçimindeki ahşap kadınlar mahfili. Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtlarına göre mahfil, doğu, batı ve kuzey yönlerinde uzanıyor.

Mahfilde yer alan bitkisel motifler, yapının süsleme anlayışını yansıtıyor. Envanterde bu bezemelerin sentetik boya kullanılarak püskürtme tekniğiyle uygulandığı belirtiliyor.

Ahşap yüzeylerdeki süslemeler, caminin sade mimarisi içerisinde öne çıkan ayrıntılar arasında bulunuyor. Ancak motiflerin 2026 yılı itibarıyla ne ölçüde korunduğu güncel bir incelemeyle doğrulanmış değil.

Ahşap ve kerpiç aynı yapıda kullanıldı

Günebakan Köyü Merkez Camii'nin beden duvarlarında ahşap ve kerpiç malzemeler birlikte kullanıldı. Bu özellik, kırsal yerleşimlerde kullanılan geleneksel yapı tekniklerinin ibadet mekânlarına nasıl yansıdığını gösteriyor.

Dikdörtgen planlı caminin kuzey cephesindeki girişinden, cemaatin namaz vaktine kadar dinlenmesi amacıyla oluşturulan bölüme geçiliyor. Yapının asıl ibadet alanı ise kare planlı olarak düzenlenmiş.

İbadet mekânının güney duvarında sade bir mihrap nişi bulunuyor. Ahşap mahfilin üç yönden çevrelediği bu bölüm, caminin iç mekân düzeninin temelini oluşturuyor.

Camiyi kim yaptırdı, ne zaman inşa edildi?

Günebakan Köyü Merkez Camii, 1960'lı yıllarda köy halkı tarafından yaptırıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığının resmî envanterinde yapının inşası bu döneme tarihlendiriliyor.

Ancak caminin kesin yapım yılı, mimarı ve inşasında görev alan ustaların isimleri belirtilmiyor. Yapıya ait kitabe veya vakfiye kaydının bulunmadığı da Bakanlık kayıtlarında yer alıyor.

Envanterde caminin geçmişte onarım gördüğü ifade edilmesine rağmen bu çalışmaların hangi tarihlerde ve hangi bölümlerde gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntı verilmiyor.

1998 yılında tescil edildi

Günebakan Köyü Merkez Camii, 23 Ocak 1998 tarihli ve 2232 sayılı kararla tescil edilen yapılar arasında bulunuyor. Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının Tokat mevcut durum raporunda da Niksar'ın tescilli kültürel değerleri arasında gösteriliyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının 2013 tarihli envanterinde yapının kullanım amacı cami olarak kaydediliyor. Bununla birlikte Ekim 2026 itibarıyla ibadet düzeni, ziyaret koşulları ve son bakım çalışmalarına ilişkin güncel bilgiler ayrıca doğrulanmış değil.

Niksar Kalesi'ndeki gizemli hapishane: Alt katına neden ulaşılamıyor?İçeriği görüntüle →
Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.