Tokat'ın geleneksel Dive dokumasını gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla başlatılan proje, 35 parçalık bir moda koleksiyonuna ve üç kadın usta öğretici için istihdam fırsatına dönüştü. Tokat Olgunlaşma Enstitüsü tarafından hazırlanan Geçmişe Dokun, Geleceği Doku projesi kapsamında 15 dokuma tezgâhı temin edildi ve 230 metrekarelik dokuma merkezi kuruldu. Geleneksel kumaşlardan esinlenilerek hazırlanan İpek Yolu temalı koleksiyon, 17 Temmuz 2026'da İstanbul Ticaret Üniversitesinde düzenlenen defilede tanıtıldı.
Orta Karadeniz Kalkınma Ajansının (OKA) 29 Temmuz 2026 tarihli açıklamasına göre proje kapsamında 18 kadına dokumacılık, giysi tasarımı ve girişimcilik eğitimleri verildi. Eğitimlerin ardından yapılan sınav sonucunda üç usta öğretici, Tokat Olgunlaşma Enstitüsü bünyesindeki dokuma atölyesinde istihdam edildi. Böylece 2025 yılında duyurulan projenin eğitim ve tasarım hedeflerinin bir bölümünün somut sonuçları ortaya çıktı.
Tokat'ın Dive dokuması nasıl moda koleksiyonuna dönüştü?
Geleneksel Dive dokumasından hareketle hazırlanan 35 parçalık İpek Yolu koleksiyonu, 17 Temmuz 2026 tarihinde İstanbul'da düzenlenen defilede sergilendi. Etkinlik, İstanbul Ticaret Üniversitesinin Küçükyalı Hezarfen Kampüsü'nde gerçekleştirildi.
OKA ve İstanbul Ticaret Üniversitesinin Temmuz 2026 tarihli açıklamalarına göre tasarım sürecinde akademisyenler ile öğrenciler birlikte çalıştı. Tokat'ta üretilen kumaşlar, çağdaş giysi tasarımlarında değerlendirilerek koleksiyonun hazırlanmasında kullanıldı.
Üniversitenin duyurularında etkinlik, Geçmişe Dokun, Geleceği Doku projesinin kapanış programı olarak tanımlandı. Ancak bu ifade, projedeki bütün istihdam ve üretim hedeflerinin aynı tarihte tamamlandığı anlamına gelmiyor.
Defilede tanıtılan 35 parçanın tamamının ticari üretime geçtiği veya satışa sunulduğuna ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor.
Projede kaç kadın eğitim aldı, kaç kişi işe başladı?
OKA'nın 29 Temmuz 2026 tarihli açıklamasına göre 18 kadına dokumacılık, giysi tasarımı ve girişimcilik eğitimi verildi; üç usta öğretici istihdam edildi.
Açıklamada eğitimlerin 355 saat dokumacılık, 140 saat giysi tasarımı ve 72 saat girişimcilik olmak üzere üç başlıkta yürütüldüğü belirtildi. Bu süreler toplam 567 saatlik eğitim programına karşılık geliyor. Ancak her katılımcının bütün eğitimlerin tamamına aynı süreyle devam ettiği sonucuna varılamıyor.
Eğitimlerini başarıyla tamamlayan adaylar arasında yapılan sınavın ardından üç usta öğretici, Tokat Olgunlaşma Enstitüsünün dokuma atölyesinde çalışmaya başladı.
OKA, diğer katılımcıların istihdam süreçlerinin de proje takvimi doğrultusunda sürdürüleceğini açıkladı. Temmuz 2026 sonrasında kaç kişinin daha işe başladığına ilişkin doğrulanmış güncel veri bulunmuyor.
15 tezgâh ve 230 metrekarelik dokuma merkezi
Projenin ilk aşamasında 15 dokuma tezgâhı temin edilmesi ve 25 kadına mesleki eğitim verilmesi hedeflenmişti. OKA'nın Ekim 2025 tarihli bülteninde, 15 tezgâhın Tokat'a kazandırıldığı bildirildi.
Ajansın 14 Ocak 2026 tarihli açıklamasında ise Tokat Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde 230 metrekarelik bir dokuma merkezinin kurulduğu duyuruldu. Merkezde geleneksel ve modern dokuma teknikleriyle giysi tasarımına yönelik eğitimler yürütüldü.
Aynı açıklamada 22 kadının drapaj eğitiminin ilk aşamasını başarıyla tamamladığı belirtildi. Drapaj, kumaşın bir form üzerinde şekillendirilmesine dayanan giysi tasarımı yöntemlerinden biri olarak eğitim programında yer aldı.
Ocak ayında bildirilen 22 katılımcı ile Temmuz ayında farklı eğitimleri aldığı belirtilen 18 kadının aynı kişiler olup olmadığı açıklanmadı. Bu nedenle iki sayı toplanarak 40 ayrı kişinin eğitim gördüğü söylenemiyor.
Tokat Dive Dokuması projesinin bütçesi ne kadardı?
Projenin Mart 2025'te açıklanan toplam bütçesi 4 milyon TL, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansının öngörülen desteği ise 3,6 milyon TL oldu.
Tokat Olgunlaşma Enstitüsü tarafından hazırlanan proje, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda yürütülen 2024 Yılı Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı kapsamında desteklendi.
Projenin sözleşmesi 5 Mart 2025 tarihinde OKA Genel Sekreteri Mehlika Dicle ile dönemin Tokat İl Millî Eğitim Müdürü Hüseyin Kır tarafından imzalandı. Tokat Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü de ilk proje duyurusunda ortaklar arasında yer aldı.
Açıklanan bütçenin yüzde 90'ını OKA desteği oluşturuyordu. Bu tutarlar projenin başlangıcındaki mali planı gösteriyor; nihai harcama ve olası bütçe değişiklikleri hakkında ayrıca doğrulanmış bir sonuç bulunmuyor.
Dive dokuması coğrafi işaret aldı mı?
OKA'nın 14 Ocak 2026 tarihli açıklamasına göre Tokat Dive Dokuması, 2025 yılının Eylül ayı sonunda coğrafi işaret tescili aldı. Ajans, tescil için 2023 yılında başvuru yapıldığını belirtti.
Coğrafi işaret açıklaması, geleneksel dokumanın yöresel kimliğinin korunması açısından projenin önemli başlıklarından biri oldu. Ancak tescilin kesin günü, numarası ve türü Türk Patent ve Marka Kurumunun özgün sicil kaydı üzerinden ayrıca doğrulanamadı.
OKA'nın Ekim 2025 tarihli bülteninde Dive dokumasının pamuk iplikleri, dayanıklılığı, dokusu ve desenleriyle öne çıktığı anlatılıyor. Bu özellikler geleneksel dokumacılığın genel tanıtımına ait; projede üretilen her kumaşta aynı malzemenin kullanıldığına ilişkin ayrıntılı üretim kaydı bulunmuyor.
Dive köyündeki kadınlar için nasıl bir üretim modeli planlandı?
Projenin başlangıcında yalnızca eğitim verilmesi değil, kadınların öğrendikleri meslekten gelir elde edebilmesi de hedeflendi.
OKA'nın 6 Mart 2025 tarihli duyurusunda Dive Köyü Dokumacılık Kooperatifi kurulması, alım garantili üretim modeli geliştirilmesi ve beş kursiyere dokuma tezgâhı sağlanması planlar arasında yer aldı.
29 Temmuz 2026 tarihli açıklamada ise Dive köyünde yaşayıp evden üretim yapmayı tercih eden kadınların kendilerine tahsis edilecek tezgâhlarla parça başı çalışarak gelir elde etmesinin öngörüldüğü belirtildi.
Bununla birlikte kooperatifin resmen kurulduğu, planlanan beş tezgâhın tamamının katılımcılara teslim edildiği veya evden çalışan kadınların düzenli satış geliri elde etmeye başladığı bağımsız olarak doğrulanamadı.
Geleneksel dokumadan tasarıma uzanan süreç
Proje kapsamında eğitimlerin başladığı, OKA'nın 9 Aralık 2025 tarihli açıklamasıyla duyuruldu. İlk uygulamalardan biri Giyim Üretiminde Temel İşlemler kursu oldu.
Dokuma eğitimlerini verecek usta öğreticilere yönelik eğitici eğitimi de Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinden Dr. Gözde Kemer Gürsoy tarafından yürütülmeye başlandı. Eğitim sürecinde geleneksel dokumacılığın yanında giysi üretimi, moda eğilimleri ve sürdürülebilir tasarım konularına da yer verildi.
Ocak 2026'da dokuma merkezinin kurulması ve ilk eğitim sonuçlarının açıklanmasının ardından proje, Temmuz 2026'da İstanbul'daki koleksiyon tanıtımıyla yeni bir aşamaya ulaştı.
Projenin belgelenmiş sonuçları arasında 15 tezgâhın temini, 230 metrekarelik merkezin kurulması, kadınlara verilen eğitimler, üç usta öğreticinin istihdam edilmesi ve 35 parçalık koleksiyonun sergilenmesi bulunuyor. OKA'nın 29 Temmuz 2026 tarihli açıklamasında diğer katılımcıların istihdam süreçlerinin proje takvimine göre tamamlanacağı belirtilirken bu sürece ilişkin daha sonraki kesin sonuçlar henüz doğrulanmış değil.