Tokat'ın geleneksel el sanatlarından Kızık kilimi dokumacılığını yeni kuşaklara aktarmak amacıyla Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinde 2025 yılında 10 kişilik bir eğitim programı düzenlendi. Üniversitenin Sürekli Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi bünyesinde gerçekleştirilen çalışmada, Kızık köyünde doğan usta öğretici Gülümser Erdoğan geleneksel dokuma bilgisini katılımcılarla paylaştı.
31 Mart 2025 tarihinde kamuoyuna yansıyan programda, üniversite çalışanları ve öğrencilerinden oluşan grubun haftada 40 saat eğitim aldığı belirtildi. Çalışmanın amacı, geçmişte yöre halkının günlük yaşamında ve çeyizlerinde yer alan kilim dokuma geleneğinin korunmasıydı.
Kızık kilimi 2024 yılında coğrafi işaret aldı
Tokat Kızık Kilimi, 19 Aralık 2024 tarihinde 1673 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edildi. Türk Patent ve Marka Kurumunun resmî kayıtlarına göre ürün için 14 Haziran 2023 tarihinde başvuru yapıldı.
Tescil ettiren kurum Tokat İl Millî Eğitim Müdürlüğü olarak kaydedildi. Coğrafi işaret belgesi, kilimin ayırt edici özelliklerini ve geleneksel üretim yöntemlerini tanımlayarak yöresel kimliğinin korunmasına yönelik resmî bir kayıt oluşturdu.
Tokat Kızık Kilimi'nin özellikleri neler?
Türk Patent ve Marka Kurumunun tescil belgesine göre Kızık kilimi, ince eğrilmiş yün ipliklerle elde dokunan geleneksel bir dokuma ürünü. Üretiminde düz, tilif ve cicim dokuma teknikleri kullanılıyor.
Yöreye özgü parmak motifleri de kilimin tanımlayıcı özellikleri arasında bulunuyor. Bu teknik ve desenlerin korunması, Kızık kilimini diğer geleneksel dokumalardan ayıran özelliklerin gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor.
Gülümser Erdoğan dokuma bilgisini yeni kuşağa aktardı
2025 yılındaki eğitimde görev alan Gülümser Erdoğan, o tarihte 58 yaşındaydı. Kızık köyünde doğan Erdoğan, geleneksel dokumacılığı üniversite ortamında öğreterek el sanatına ilişkin bilgi birikimini katılımcılarla buluşturdu.
Erdoğan, aynı dönemde yaptığı açıklamada Kızık kilimlerinin geçmişte gelin çeyizlerinde kullanıldığını anlattı. Köyde yaklaşık 40 yıldır kilim dokunmadığını belirten usta öğretici, bu geleneği yeniden canlandırmak istediğini ifade etti. Bu süre, Erdoğan'ın 2025 yılındaki anlatımına dayanıyor.
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz da o dönemde geleneksel el sanatları eğitimlerini desteklediklerini, öğrencilerin akademik çalışmalarının yanında farklı beceriler edinmesini önemsediklerini açıklamıştı.
Kızık kilimi eğitimi devam ediyor mu?
2025 yılında düzenlenen Kızık kilimi eğitiminin 2026 yılında devam ettiğine ilişkin güncel ve doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Yeni kursiyer kabulü, mevcut katılımcı sayısı ve sonraki eğitim dönemlerine ilişkin kesin bilgi de açıklanmış değil.
Buna karşılık Tokat Kızık Kilimi'nin 2024 yılında aldığı coğrafi işaret tescili resmî kayıtlarda yerini koruyor. Üniversitede gerçekleştirilen 2025 tarihli eğitim ise bu geleneksel dokuma bilgisinin kuşaklar arasında aktarılmasına yönelik belgelenmiş çalışmalardan biri olarak öne çıkıyor.