Tokat'ın Zile ilçesine bağlı Yalınyazı köyündeki Maşat Höyük, Hitit İmparatorluğu'nun Tapigga adıyla bilinen yerleşimine ait saray kalıntıları ve çivi yazılı tabletleriyle dikkat çekiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtlarına göre 1973 yılında Prof. Dr. Tahsin Özgüç başkanlığında başlayan kazılarda yaklaşık 40 odası tespit edilen bir saray, yazılı belgeler, mühürler ve çeşitli günlük kullanım eşyaları ortaya çıkarıldı. Buluntular, Hititlerin Anadolu'daki taşra yönetimi ve yaşam biçimine ilişkin önemli bilgiler sağlıyor.
Zile ilçe merkezine yaklaşık 20 kilometre uzaklıktaki höyükte yalnızca Hitit döneminin değil, Eski Tunç Çağı ve Frig döneminin de izleri bulunuyor. Alanın farklı çağlarda yerleşim yeri olarak kullanıldığı arkeolojik buluntularla ortaya konulmuş durumda.
Maşat Höyük'ün eski adı neden Tapigga?
Maşat Höyük, bulunan Hititçe yazılı belgeler sayesinde Tapigga adıyla ilişkilendiriliyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının kültür envanterinde yerleşimin tarihî adı Tapigga olarak belirtiliyor.
Yükseköğretim Kurulunun akademik arşivinde bulunan 2019 tarihli araştırma da bu tanımlamanın yazılı belgeler üzerinden yapıldığını doğruluyor.
Çivi yazılı tabletler, yerleşimin Hitit yönetimiyle bağlantısını anlamak açısından önem taşıyor. Ancak burada modern anlamda ayrı bir devlet arşivi binası bulunduğu kesin olarak söylenemiyor.
Tokat'ta 40 odalı Hitit sarayı ortaya çıkarıldı
Maşat Höyük kazılarında yaklaşık 100'e 100 metre ölçülerinde bir sarayın kalıntıları tespit edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığının envanterine göre yapının 40 odası belirlenirken bodrum katındaki bölümlerde büyük erzak küpleri bulundu.
Saray kalıntılarında geçmişte meydana gelen bir yangının izlerine de rastlandı. Kazılarda mühürler, pişmiş toprak kaplar ve törensel içki kapları gibi farklı kullanım amaçlarına sahip eserler gün yüzüne çıkarıldı.
Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün açıklamasında, taş döşeli geniş caddeler ile sarayların ısıtılmasında kullanılan pişmiş topraktan yapılmış bir maltız da dikkat çekici buluntular arasında gösteriliyor.
Maşat Höyük kazıları ne zaman yapıldı?
Maşat Höyük'teki ilk kısa süreli arkeolojik çalışmalar 1945 yılında gerçekleştirildi. Daha kapsamlı kazılar ise 1973 yılında Prof. Dr. Tahsin Özgüç başkanlığında başladı.
Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtları, kazı çalışmalarını 1973-1984 dönemiyle ilişkilendiriyor. Bu tarih aralığı, her yıl kesintisiz kazı yapıldığı anlamına gelmiyor.
Resmî envanterde höyüğün yaklaşık 450 metre uzunluğunda, 225 metre genişliğinde ve çevresindeki ova seviyesinden 29 metre yükseklikte olduğu belirtiliyor.
Hitit tabletleri bugün nerede bulunuyor?
Maşat Höyük'te bulunan Hititçe tabletler, Tokat Müzesi'nin arkeolojik koleksiyonuyla ilişkilendirilen önemli eserler arasında yer alıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının müze tanıtımında bu tabletlerin sergilendiği belirtiliyor.
Akademik araştırmalarda ise Maşat Höyük buluntularının Tokat Arkeoloji Müzesi ile Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde korunduğu aktarılıyor. Bu nedenle kazılardan çıkarılan bütün tabletlerin tek bir müzede bulunduğu söylenemiyor.
Ayrıca Ekim 2026 itibarıyla eserlerin tamamının hangi salonlarda sergilendiğine ilişkin güncel ve kapsamlı bir teşhir listesi doğrulanmış değil.
Maşat Höyük ziyaret edilebiliyor mu?
Maşat Höyük, Tokat'ın Zile ilçesine bağlı Yalınyazı köyü sınırlarında bulunuyor. Tarihî yerleşim, Hitit dönemi saray kalıntıları ve farklı çağlara ait arkeolojik izleriyle Tokat'ın kültürel mirası arasında yer alıyor.
Ancak alanın Ekim 2026 itibarıyla ziyaret saatleri, giriş ücreti ve erişime açık bölümleri hakkında doğrulanmış güncel bilgi bulunmuyor. İncelenen resmî kayıtlar da 2026 yılında yeni bir tablet keşfi yapıldığını bildirmiyor. Maşat Höyük'ün tarihî önemi, önceki kazılarda ortaya çıkarılan ve bilimsel araştırmalarda değerlendirilen buluntulara dayanıyor.