Türkiye’nin ilk müstakil Bebek ve Çocuk Kütüphanesi, 25 Eylül 2019 tarihinde Tokat’ın Karşıyaka Mahallesi’nde hizmete açıldı. Açılış dönemindeki resmî açıklamalara göre kütüphane özellikle 0-3 yaş grubunun görsel okuma dönemine yönelik oyuncaklar, dokunmatik kitaplar ve çocuk gelişimini destekleyen etkinliklerle tasarlandı. Projenin temel amacı küçük yaşta kitapla ilişki kurulmasını ve ailelerin çocuklarıyla birlikte kütüphane ortamında zaman geçirmesini desteklemekti.
Kütüphane neden Tokat’ta açıldı?
Resmî kaynaklarda Tokat’ın diğer iller arasından hangi ölçütlerle seçildiğini gösteren ayrı bir kriter listesi bulunmuyor. Buna karşılık Tokat Valiliğinin 2019’daki açıklamalarında okuma kültürünün yaygınlaştırılması, okul öncesi dönemde çocukların kitapla buluşturulması ve yerel kurumların ortak çalışması projenin öne çıkan gerekçeleri arasında yer aldı.
Proje, Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile İl Millî Eğitim Müdürlüğünün iş birliğiyle yürütüldü. Dönemin Tokat Valisi Ozan Balcı da çocukluk döneminde okuma alışkanlığının desteklenmesinin gelecek nesiller açısından önemine dikkat çekti.
Neden “Türkiye’nin ilk müstakil” kütüphanesi deniyor?
Karabük İl Halk Kütüphanesi ve Tekirdağ Şarköy İlçe Halk Kütüphanesi gibi bazı kurumlarda daha önce bebeklere yönelik bölümler bulunuyordu. Tokat’taki yapı ise bağımsız ve müstakil olarak Bebek ve Çocuk Kütüphanesi kimliğiyle hizmete açıldığı için ulusal ölçekte ilk olarak tanımlandı.
Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının kayıtlarında da merkez bu ifadeyle yer alıyor.
İlk hedef yaş grubu kaçtı?
Kütüphane açıldığında temel hedef grup 0-3 yaş arası çocuklar olarak belirlendi. Görsel okuma dönemindeki bebekler için dokunmatik kitaplar, oyuncaklar ve gelişim odaklı etkinlikler öne çıkarıldı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının 2 Ekim 2019 tarihli kaydında ebeveynlerin çocuklarına kitap okuduğu, kütüphane görevlilerinin masallar anlattığı ve fiziksel, bilişsel ve kavramsal gelişimi destekleyen etkinlikler düzenlendiği belirtildi.
Hizmet daha sonra 0-6 yaşa genişledi
Tokat İl Millî Eğitim Müdürlüğünün 2021 ve 2022 tarihli açıklamalarında kütüphanenin 0-6 yaş grubuna hizmet verdiği görülüyor. Bu nedenle 0-3 yaş ifadesi açılış dönemindeki ilk hedef grubu, 0-6 yaş ise sonraki yıllarda genişleyen hizmet kapsamını ifade ediyor.
Kütüphanenin 2026 yılına ait güncel koleksiyon büyüklüğü, aktif üye sayısı, yıllık ziyaretçi sayısı ve güncel etkinlik takvimi ise erişilen resmî kaynaklarda açıklanmış değil.
Tokat’ın kütüphanecilik geçmişi 1884’e uzanıyor
Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün kayıtlarına göre kentteki kütüphanecilik geçmişi, 1884 yılında Aşar Müdürü Hacı Hüseyin Efendi tarafından açılan ilk kütüphaneye kadar uzanıyor.
Bu tarih, Tokat’taki genel kütüphanecilik geçmişini gösteriyor ancak Bebek ve Çocuk Kütüphanesinin neden Tokat’ta kurulduğunun doğrudan nedeni olarak değerlendirilmemeli.
Tokat İl Halk Kütüphanesi de yeniden inşa edilen modern binasında 28 Nisan 2023 tarihinde hizmet vermeye başladı. Böylece kentte bebeklik döneminden yetişkinliğe kadar farklı yaş gruplarına yönelik kütüphane hizmetleri ayrı yapılar üzerinden sürdürülüyor.