Tokat'ta kamu kurumlarında görev yapan memurları yakından ilgilendirebilecek esnek çalışma modeli yeniden Türkiye gündemine girdi.
Gündeme gelen formüllerden biri kamu çalışanlarının günlük toplam çalışma süresini azaltmadan, kurumda bulunmaları gereken zamanı daha esnek hale getirmeyi öngörüyor.
19 Eylül'de yayımlanan güncel bilgilere göre üzerinde çalışıldığı belirtilen modelde günlük 8 saatlik toplam çalışma süresinin korunması, bunun 5 saatlik bölümünün “çekirdek zaman” olarak kurumda geçirilmesi ve kalan sürenin esnek çalışma kapsamında düzenlenmesi konuşuluyor.
Ancak burada Tokat'taki memurlar açısından çok önemli bir ayrım bulunuyor:
5 saatlik mesai sistemi yürürlüğe girmiş değil.
Dolayısıyla Tokat'taki kamu kurumlarının pazartesi gününden itibaren 5 saat çalışacağı veya bütün memurların mesai saatlerinin değiştiği şeklindeki paylaşımlar gerçeği yansıtmıyor.
Çalışma süresi 5 saate inmiyor
Gündeme gelen modelin en fazla yanlış anlaşılabilecek tarafı bu.
“5 saatlik mesai” ifadesi kullanılsa da tartışılan formül memurların günlük çalışma süresinin 8 saatten 5 saate düşürülmesi anlamına gelmiyor.
Modelde 5 saatlik bölüm kurumda bulunulması gereken çekirdek çalışma zamanı olarak değerlendiriliyor.
Kalan çalışma süresinin ise esnek model içerisinde tamamlanmasına yönelik seçenekler üzerinde duruluyor.
Bu nedenle:
“Memurlar artık günde yalnızca 5 saat çalışacak”
şeklindeki ifade doğru değil.
Tokat’taki memurlar hemen etkilenecek mi?
Şu anda hayır.
Tokat Valiliği, belediyeler, üniversite, hastaneler, il müdürlükleri ve diğer kamu kurumlarında görev yapan personelin mevcut çalışma düzenini otomatik olarak değiştiren yeni bir genel mevzuat yürürlüğe girmiş değil.
Model halen çalışma ve tartışma aşamasındaki esnek çalışma seçenekleri arasında bulunuyor.
Bu nedenle Tokat'taki kamu çalışanlarının mevcut mesai düzenlerine devam etmesi gerekiyor.
Resmî düzenleme yapılması halinde uygulamanın kapsamı, hangi kurumları kapsayacağı ve çalışma saatlerinin nasıl belirleneceği ayrıca açıklanacak.
Çalışma Bakanlığı daha önce çalışmayı doğrulamıştı
Esnek çalışma konusu aslında tamamen yeni ortaya çıkmış bir başlık değil.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı daha önce uzaktan, kısmi ve geçici süreli çalışma ile yeni nesil esnek çalışma modellerine ilişkin mevzuat değişikliği üzerinde çalışmalar yürütüldüğünü resmen açıklamıştı.
Bakanlık bünyesinde yapılan toplantılarda iş dünyasının ihtiyaçları ile iş-özel yaşam dengesi gibi başlıklar ele alındı.
SGK temsilcilerinin de katıldığı çalışmalarda esnek çalışma modellerinin sosyal güvenlik sistemine etkileri değerlendirildi.
Dolayısıyla bugün gündeme gelen 5 saatlik çekirdek zaman modeli, daha geniş kapsamlı esnek çalışma tartışmasının bir parçası olarak değerlendirilmeli.
2026 programında da esnek çalışma var
Esnek çalışma modellerinin yaygınlaştırılması devletin 2026 yılı çalışma hayatı hedeflerinde de yer alıyor.
2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında işgücü piyasasında dijital dönüşümle birlikte esnek çalışma biçimlerinden daha fazla kişinin yararlanmasına yönelik ihtiyacın devam ettiği belirtiliyor.
Programda işgücü piyasasının değişen koşullara uyum sağlaması, özel politika gerektiren grupların istihdama katılımının güçlendirilmesi ve yeni çalışma modellerinin geliştirilmesi gibi hedefler bulunuyor.
Ancak yıllık programda esnek çalışma hedefinin bulunması, bugün konuşulan 5 saatlik çekirdek zaman formülünün kesinleştiği anlamına gelmiyor.
Sabah 2 saat erken, 3 saat geç gibi seçenekler konuşuluyor
Güncel haberlerde esnek çalışma sisteminin çalışanların iş başlangıç ve bitiş saatlerini belirli sınırlar içerisinde değiştirebilmesine yönelik seçenekler içerdiği aktarılıyor.
Amaçlardan biri özellikle büyük şehirlerde çalışanların yoğun trafik saatlerinden kaçınabilmesi ve iş-aile yaşamının daha kolay planlanabilmesi.
Tokat'ta İstanbul veya Ankara seviyesinde trafik yoğunluğu bulunmasa da esnek çalışma;
çocuklu çalışanlar,
bakım sorumluluğu bulunanlar,
uzak ilçelerden işe gelenler
ve farklı ulaşım programlarına bağlı personel açısından önem taşıyabilir.
Fakat kesin saat aralıkları resmî mevzuata dönüşmeden Tokat'ta uygulanacakmış gibi bir çalışma programı vermek doğru olmaz.
Her memur evden mi çalışacak?
Hayır.
Esnek çalışma kavramı doğrudan bütün memurların evden çalışması anlamına gelmiyor.
Kamu hizmetlerinin niteliği birbirinden farklı.
Örneğin:
hastaneler,
güvenlik birimleri,
acil hizmetler,
vatandaşla yüz yüze çalışan kurumlar
ve kesintisiz hizmet vermesi gereken kamu birimlerinde çalışma düzeni diğer kurumlardan farklı olmak zorunda.
Bu nedenle gelecekte bir esnek çalışma düzenlemesi yürürlüğe girse bile bütün kamu personeline tek tip uygulanacağı şimdiden söylenemez.
Tokat’taki hastaneler için aynı sistem uygulanabilir mi?
Bu da henüz belli değil.
Tokat Devlet Hastanesi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi ve ilçelerdeki sağlık kuruluşları 24 saat kesintisiz hizmet gerektiren kurumlar arasında.
Doktor, hemşire, sağlık teknikeri ve diğer sağlık personelinin çalışma sistemi vardiya ve nöbet düzenleri nedeniyle klasik masa başı kamu personelinden farklı.
Bu nedenle olası esnek çalışma modelinin sağlık personeline nasıl uygulanacağı ancak düzenlemenin kapsamı açıklandığında netleşebilir.
Belediyelerde durum nasıl olacak?
Tokat Belediyesi ve ilçe belediyelerinde de benzer bir ayrım bulunuyor.
Belediyelerde hem masa başı personeli hem de:
zabıta,
itfaiye,
temizlik,
ulaşım,
fen işleri
gibi sahada ve farklı saatlerde çalışan birimler bulunuyor.
Bu nedenle esnek çalışma modelinin belediyelere uygulanması halinde bile hizmet birimlerine göre farklı çalışma düzenleri gerekebilir.
Türkiye Belediyeler Birliğinin 2026 performans programında da çalışanların memnuniyeti ve motivasyonunu artırmak amacıyla esnek çalışma modeli geliştirilmesi hedefi bulunuyor.
Vatandaşın işi aksar mı?
Esnek çalışma sisteminde en kritik konulardan biri kamu hizmetlerinin devamlılığı.
Modelin uygulanması halinde vatandaşların:
nüfus,
tapu,
vergi,
belediye,
SGK
ve benzeri kamu işlemlerinde hizmete erişiminin aksamaması gerekiyor.
Çekirdek zaman yaklaşımının mantığı da bütün çalışanların belirli saatlerde aynı anda ulaşılabilir olmasını sağlarken günün kalan bölümünde daha esnek bir düzen oluşturmak.
Ancak Türkiye için kesin model henüz açıklanmadığından vatandaşların kamu kurumlarının mevcut çalışma saatlerini esas alması gerekiyor.
“Pazartesi mesai değişiyor” haberlerine dikkat
Özellikle sosyal medyada yeni çalışma modeliyle ilgili yanıltıcı başlıkların yayılması mümkün.
Şu anda doğrulanmış durum şu:
Esnek çalışma modelleri üzerinde çalışmalar bulunuyor.
5 saatlik çekirdek çalışma modeli gündeme gelmiş durumda.
Ancak:
Yeni mesai sistemi henüz yürürlüğe girmedi.
Bu nedenle Tokat'taki vatandaşların pazartesi günü kamu kurumlarına giderken mevcut çalışma saatlerini dikkate alması gerekiyor.
Tokat’ta kimleri ilgilendiriyor?
Olası düzenlemenin kapsamına bağlı olarak Tokat'taki çok sayıda kamu çalışanı gelişmeleri takip edecek.
Bunlar arasında:
öğretmenler ve eğitim çalışanları,
sağlık personeli,
üniversite çalışanları,
belediye personeli,
bakanlıkların il ve ilçe teşkilatlarında görev yapan memurlar,
SGK ve İŞKUR çalışanları,
vergi dairesi personeli
ve diğer kamu çalışanları bulunuyor.
Ancak hangi meslek grubunun sisteme dahil edileceğine ilişkin kesin liste henüz açıklanmış değil.
Şimdi ne olacak?
Bundan sonraki süreçte gözler yapılacak mevzuat çalışmalarında olacak.
Esnek çalışma modelinin hayata geçirilmesi halinde:
kimlerin kapsama gireceği,
çekirdek çalışma saatlerinin ne olacağı,
kalan çalışma süresinin nasıl tamamlanacağı,
uzaktan çalışmanın hangi görevlerde mümkün olacağı
ve
vatandaş hizmetlerinin nasıl sürdürüleceği
gibi ayrıntıların resmî düzenlemeyle belirlenmesi gerekecek.
Tokat'taki kamu çalışanları açısından şu an yapılması gereken herhangi bir yeni başvuru bulunmuyor.
Mevcut mesai sistemi devam ediyor.
