Tokat yazmacılığı kadınların elinde yeni tasarımlarla yaşatılıyor

Tokat’ın geleneksel el baskı yazmacılığı, ahşap kalıplarla kumaşa aktarılan motiflerin yeni tasarımlarla buluşturulmasıyla yaşatılıyor. Kadınların üretim yaptığı atölyelerde yazmacılık hem kültürel miras hem de gelir kaynağı olarak değerlendiriliyor.

Yayınlanma
Tokat yazmacılığı kadınların elinde yeni tasarımlarla yaşatılıyor

Tokat’ın geleneksel el baskı yazmacılığı, kadınların üretim yaptığı kültür ve sanat atölyelerinde yeni yorumlarla yaşatılıyor. Tokat Valiliğinin 17 Aralık 2018 tarihli kaydına göre Kuyumcular Çarşısındaki Ergezer Kültür ve Sanat Atölyesi, OKA desteğiyle açılan yazmacılık kurslarına katılan girişimci kadınların birlikte oluşturduğu bir sanat evi olarak çalıştı ve Tokat’a özgü motifleri farklı ürünlere taşıdı.

Tokat yazmacılığı nasıl yapılıyor?

Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne göre yazmacılıkta desenler, oyulmuş ahşap kalıplarla kumaş üzerine baskı yapılarak oluşturuluyor. Uygulamada çoğunlukla pamuklu, bazı örneklerde ise ipek kumaşlar kullanılıyor.

Baskı kalıplarında özellikle ıhlamur ağacının tercih edildiği belirtiliyor. Kalıplara oyulan desenler çeşitli boyalarla kumaşa aktarılıyor ve desenin yapısına göre tek ya da çok renkli baskılar uygulanabiliyor.

Tokatlı kadınların sardığı dolmalar İstanbul’a soğuk zincirle ulaştıİçeriği görüntüle →

Tokat yazmasının özgün desenleri hangileri?

Tokat yazmalarında “Tokat İçi Dolusu” ve “Tokat Elmalısı” özgün desenler arasında gösteriliyor. Çok renkli uygulama biçimi olan “Elvan Baskı” da Tokat yazmacılığının ayırt edici özelliklerinden biri olarak tanımlanıyor.

Bu motifler yalnızca geleneksel örneklerin tekrarlanması için değil, farklı tasarım anlayışlarıyla yeniden yorumlanarak zanaatın güncel kullanım alanlarının genişletilmesi amacıyla da değerlendiriliyor.

Kadınların kurduğu atölye nasıl ortaya çıktı?

Tokat Valiliğinin açıklamasına göre Ergezer Kültür ve Sanat Atölyesi, “Kadınlarımız Üretiyor Tokatımız Gelişiyor” projesi kapsamında açılan Tokat El Baskı Yazmacılığı kurslarına katılan kadınların birlikte oluşturduğu bir sanat evi olarak faaliyet gösterdi.

Atölyede Tokat’a özgü geleneksel el baskı motiflerinin farklı ürünlere uygulanması ve yazmacılığın gelir getirici bir üretim alanı olarak sürdürülmesi hedeflendi. Ancak resmî kaynakta bu ürünlerin tamamı tek tek listelenmediği için güncel ürün gamı konusunda ayrıntılı bir liste bulunmuyor.

Tokat Yazması coğrafi işaret aldı mı?

Evet. Orta Karadeniz Kalkınma Ajansının açıklamasına göre Tokat Yazması, Tokat Belediyesinin başvurusu sonucunda 26 Şubat 2020 itibarıyla coğrafi işaret tescili aldı.

Bu tescil, Tokat yazmasının yöreyle ilişkisini ve geleneksel üretim özelliklerini koruma açısından önemli bir kayıt oluşturuyor. Araştırmada Türk Patent ve Marka Kurumunun ayrı sicil sayfası ayrıca incelenmediği için tescil bilgisi OKA’nın kurumsal açıklamasına dayanıyor.

Geleneksel motifler neden yeniden tasarlanıyor?

OKA’nın 7 Kasım 2024 tarihli açıklamasında Tokat’taki yazmacılık ve dokumacılığın ticarileştirilmesi, yeniden tasarlanması ve çağdaş yorumlarla yeni iş birliklerine açılması gündeme getirildi.

Bu yaklaşım, yazmacılığın yalnızca geçmişten kalan bir el sanatı olarak korunması yerine, geleneksel motiflerin yeni tasarım anlayışlarıyla buluşturularak üretimin devam ettirilmesini hedefliyor.

Zile’de 70 yıldır aynı ocağın başında: Ali Karakaranfil kalaycılığı sürdürüyorİçeriği görüntüle →

Atölyenin güncel durumu biliniyor mu?

Ergezer Kültür ve Sanat Atölyesinin 2026 itibarıyla aynı adreste ve aynı yapıyla faaliyet gösterip göstermediği güncel birincil kaynakla doğrulanamadı. Atölyedeki güncel kadın üretici sayısı, yıllık üretim miktarı, satış hacmi ve gelir bilgileri de kamuya açık kaynaklarda yer almıyor.

Buna karşın Valilik, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve OKA’nın farklı dönemlere ait kayıtları, Tokat yazmacılığının ahşap kalıp geleneğini korurken yeni tasarımlarla yaşatılmaya çalışıldığını ortaya koyuyor.

Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.